Türkiye’de yetiştirilen ketencik bitkisinin [camelina sativa (l.) crantz] antioksidan, antimikrobiyal, antifungal, antibiyofilm özelliklerinin ve tohum morfolojisinin araştırılması - Ülgen, Hatice (Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2019)
Ketencik (Camelina sativa L. Crantz), Brassicaceae familyası içinde yer alan ve yaygın olarak bilinen 7 Camelina türünden birisi olup, Camelina cinsi içinde ekonomik önemi olan tek türdür. Camelina sativa, Türkiye’de zorlu alanları değerlendirebilmek için alternatif olabilecek bir yağ bitkisidir. Camelina sativa uzun yıllardır Avrupa’da yağ kaynağı olarak ve çiftlik hayvanlarında da yem olarak kullanılmasının yanı sıra; yağ (%28-45) içeriğinden ötürü biyodizel kaynağı olarak da son yıllarda popülaritesini artırmıştır. Ayrıca ketencik bitkisinin üretmiş olduğu fitokimyasal maddeler birçok hastalık ve zararlılara karşı bitkinin dayanıklı olmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada Camelina sativa L. Crantz (ketencik)’ın tohumundan elde edilen yağ ekstraktlarının, disk difüzyon metodu kullanılarak antimikrobiyal ve antibiyofilm aktiviteleri Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus, Proteus vulgaris, Escherichia coli CFAI, Serratia marrescens, Staphylococcus epidermidis, Alfa Streptococcus haemolyticus, Enterococcus faecium, Pseudomonas aeruginosa, Listeria monocytogenes, Enterococcus durans, Salmonella kentucky, Enterobacter aerogenes, Salmonella infantis, Pseudomonas fluorescens, Enterococcus faecalis, Listeria innocua, Salmonella enteritidis, Salmonella typhimurium, Bacillus subtilis bakterileri ve Candida albicans mantarı üzerinde test edildi. Ayrıca, antimikrobiyal aktivitelerini belirlemek amacıyla kullanılan disk difüzyon yöntemi, minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) ve minimum bakteriyosidal konsantrasyonu (MBK) yöntemleri ile desteklendi. Bitki ekstrelerinin biyofilm oluşumunu engelleme (antibiyofilm) aktivitelerinin değerlendirmesinde kristal viyole bağlanma metodu kullanıldı. Tohum yağı ekstraktlarının antioksidan aktivitelerini incelemek için DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) radikali giderme metodu kullanıldı. Ayrıca ketencik tohumunun morfoloji özelliklerinin belirlenmesi amacıyla stereo mikroskop ve taramalı elektron mikroskop (SEM) kullanıldı.

Ketencik (Camelina sativa L. Crantz) is one of the 7 widely known species of Camelina in the Brassicaceae family and is the only species of economic importance in the genus Camelina. Camelina sativa, is an oil plant that may be difficult to evaluate alternative field in Turkey. Camelina sativa has been used as a source of oil in Europe for many years and as a feed for livestock; has increased its popularity in recent years as a source of biodiesel due to its fat (%28-45) content. In addition, phytochemicals produced by the ketencik plant ensure that the plant is resistant to many diseases and pests. In this study, oil extracts obtained from Camelina sativa L. Crantz (ketencik) seed, antimicrobial and antibiotics activities by using disk diffusion method Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus, Proteus vulgaris, Escherichia coli CFAI, Serratia marrescens, Staphylococcus epidermidis, Alfa Streptokok haemolyticus, Enterococcus faecium, Pseudomonas aeruginosa, Listeria monocytogenes, Enterococcus durans, Salmonella kentucky, Enterobacter aerogenes, Salmonella infantis, Pseudomonas fluorescens, Enterococcus faecalis, Listeria innocua, Salmonella enteritidis, Salmonella typhimurium, It was tested on Bacillus subtilis bacteria and Candida albicans fungus. In addition, disc diffusion method used to determine antimicrobial activity was supported by minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration (MBC) methods. In the evaluation of biofilm formation (antibiotics) activities of plant extracts, crystal violet binding method was used. To investigate the antioxidant activity of seed oil extracts, DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) radical removal method was used. In addition, stereomicroscope and scanning electron microscope (SEM) were used to determine morphology characteristics of ketencik seed.
06.03.2018 tarih ve 30352 sayılı Resmi gazetede yayımlanan “Yükseköğretim Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile 18.06.2018 tarihli “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” gereğince tam metin erişime açılmıştır.
Keywords: Bitki bilimi; Tohum morfolojisi; Ketencik bitkisi; Plant science; Seed morphology