Üvez (sorbus domestica l.) bitkisi meyve özütünün antioksidan, antikolinerjik, antikanser ve genotoksik etkilerinin araştırılması - Şahin, Kubilay (Bartın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023)
Üvez (Sorbus domestica L.) meyvesi ülkemizin çoğu bölgesinde yetişebilen ve şifalı olduğuna inanılan bir meyvedir. Bu çalışmada, üvezin içeriğinde bulunan serbest radikal süpürücü antioksidan maddelerin etkinliği ve antikolinerjik olarak enzim inhibisyonu araştırılmıştır. Antioksidan kapasitesi bakır iyonlarını indirgeme (Cu2+) (CUPRAC) testi, antikolinerjik etkinliği ise Asetilkolinesteraz (AChE) ve Bütirilkolinesteraz (BChE) enzimleri üzerindeki inhibisyonu ile belirlenmiştir. Ayrıca tıbbi açıdan koruyucu ya da iyileştirici özelliği olabilecek bu meyvenin muhtemel sitotoksik ve genotoksik etkileri in vitro ortamda insan meme kanseri hücre kültürü (MCF-7) üzerinde çalışılmıştır. Sitotoksik etkinliği WST-1 testi ile incelenmiştir. Genotoksik etkiniği ise Komet testi ile araştırılmıştır. CUPRAC testi ile üvez meyvesinin sulu ekstrasiyonuna ait farklı konsantrasyonların (5,10,15,20,25,30 ?g/mL) etkinliği incelendiğinde standart antiosidanlara göre (?-Tokoferol ve Trolox) daha yüksek olduğu bulunmuştur. Antikolinerjik aktivitesi incelendiğinde ise Kolinesteraz enziminin standart inhibitörü olan Takrin’e karşı oldukça yüksek akviteye sahip olduğu görülmüştür. Sitotoksik etkinlik WST-1 ile incelendiğinde hücre kültürü üzerinde %50 inhibisyon konsantrasyounun (IC50) en yüksek ekstraksiyon (500000 ppm) oranında dahil elde edilemediği belirlenmiştir. Komet testi ile genotoksisite aktivitesi araştırılmış ve az miktarda da olsa genotoksik etki gösterdiği görülmüştür.

Rowan (Sorbus domestica L.) fruit is a fruit that can be grown in most regions of our country and is believed to be medicinal. In this study, the effectiveness of free radical scavenging antioxidants in rowan content and enzyme inhibition as anticholinergic were investigated. Its antioxidant capacity was determined by the reduction of copper ions (Cu2+) (CUPRAC) test, and its anticholinergic activity was determined by inhibition of Acetylcholinesterase (AChE) and Butyrylcholinesterase (BChE) enzymes. In addition, the possible cytotoxic and genotoxic effects of this fruit, which may have medicinal or curative properties, were studied in vitro on human breast cancer cell culture (MCF-7). Its cytotoxic activity was examined by the WST-1 test. Its genotoxic effect was investigated by the Comet test.When the efficacy of different concentrations (5,10,15,20,25,30 ?g/mL) of the aqueous extraction of rowan fruit was examined with the CUPRAC test, it was found that it was higher than the standard antioxidants (?-Tocopherol and Trolox). When its anticholinergic activity was examined, it was observed that it had a very high activity against Tacrine, the standard inhibitor of the Cholinesterase enzyme. When the cytotoxic activity was examined with WST-1, it was determined that 50% inhibition concentration (IC50) on cell culture could not be obtained even at the highest extraction rate (50000 ppm). Genotoxicity activity was investigated with the comet test and it was observed that it had a small amount of genotoxic effect
Investigation of antioxidant, anticholnergic, anti-cancer and genotoxic effects of fruit extract of rowan (sorbus domestica l.)
Keywords: Biyoloji; Bitki morfolojisi; Botanik; Üvez bitkisi; Fitoterapi; Biology; Plant morphology; Botanical; Rowan plant; Phytotherapy