Kütüphanecilerin Dijital Dönüşüm Kavramsal Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma: Bartın Örneği - Yavuz, Nurullah; Altay, Ahmet (İstanbul Medeniyet Üniversitesi, 2026)
Dijital dönüşüm teknolojik etkilerle gerçekleşen değişimlere işaret eden bir süreçtir. Kütüphaneler bağlamında ele alındığında ise dijital dönüşüm bilgi yönetimi, bilgiye erişim, teknik hizmetler ve kullanıcı hizmetleri gibi alanlarda değişim ve gelişimi kapsayan bir süreç olarak düşünülebilir. Kütüphanecilerin bu değişim ve dönüşüm sürecine yabancılaşmamaları için öncelikle dijital dönüşüm kavramlarına hâkim olması gerektiği değerlendirilmektedir. Daha sonraki süreçte ise veri yönetimi, dijital okuryazarlık gibi konularda bilgi ve becerilerini geliştirmelerinin kütüphanecilerin faydasına olacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda kütüphanecilerin dijital dönüşüm kavramsal farkındalığının yüksek olması kütüphanecilik mesleğinin gelişim ve değişime ayak uydurması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda çalışmada Bartın ilinde görev yapan kütüphanecilerin dijital dönüşüm kavramsal farkındalıklarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Betimsel tarama modelinde nicel bir araştırma olarak tasarlanan çalışmada kullanılan veriler 29 kavramdan oluşan Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalık Ölçeği ile toplanmıştır. Kullanılan ölçek Bartın’da görev yapan kütüphanecilerin dijital dönüşüm kavramlarına ne kadar hâkim olduklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında Bartın ilinde görev yapan 22 kütüphanecinin tamamına ilgili ölçek uygulanmış ve geri bildirim alınmıştır. Katılımcılara sorulan 29 dijital dönüşüm kavramı 6 başlık altında sınıflandırılarak tablolaştırılmış ve gelen yanıtların yüzdelik dağılımlarına göre analiz edilmiştir. Bulguların analiz edilmesiyle ulaşılan sonuçlar Bartın’da görev yapan kütüphanecilerin dijital dönüşüm bağlamında Yapay Zekâ, Gelişmiş Otomasyon, Siber Güvenlik, Bulut Bilişim Teknolojisi ve Teknolojik Yenilik kavramlarının kütüphaneler için kaçınılmaz bir süreç olduğu konusunda yüksek farkındalıklarının olduğunu göstermektedir. Çalışmada ulaşılan bir diğer önemli sonuçta yüksek lisans mezunu kütüphanecilerin lisans mezunlarına göre dijital dönüşüm konusunda daha yüksek farkındalığa sahip olmalarıdır. Bu anlamda yüksek lisans eğitiminin kütüphanecilerin dijital dönüşüme uyum sağlama süreçlerini olumlu olarak etkilediğini söylemek mümkündür.
Keywords: kütüphaneci; dijital dönüşüm; endüstri 4.0; Bartın