Türkiye'nin coğrafi işaretli yemekleri
Abstract
Coğrafi işaret, Antep Baklavası, Aydın İnciri ve Malatya Kayısısı gibi benzerlerinden farklı ve bu farkı özdeşleştiği yöreye borçlu olan ürünlerimizdir. Bu anlamda coğrafi işaretler belli bir kaliteyi ve gelenekselliği ifade eder, yöreden kaynaklanan değerlerin muhafaza edilmesini sağlar. Böylece atalarımızdan bize miras kalan milli ve kültürel değerlerimiz gelecek kuşaklara bozulmadan ve değerini kaybetmeden aktarılır. Coğrafi işaretlerin; pazarda ürünleri ayırt ederek pazarlama aracı olmak, yerel üretimi ve kırsal kalkınmayı desteklemek, turizme katkıda bulunmak, ürün taklitçiliği ile mücadele etmek ve kalite göstergesi olmak gibi işlevleri bulunmaktadır. Coğrafi işaretler özellikle kırsal kalkınmanın desteklenmesinde önemli bir role sahiptir. Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarının tescili için resmi mercii Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) dur.
Bu kitapta, Türkiye’de 70 ilde coğrafi işaret (Cİ) tescili almış-mahreç işaretli yemekler ve çorbalar yer almaktadır. Bu kitap, yüzyıllardır Anadolu topraklarında şekillenen ve kuşaktan kuşağa aktarılan zengin mutfak kültürümüzün bir yansımasıdır. Türkiye'nin dört bir yanından, 70 farklı yörenin coğrafi işaret tescili almış özgün yemek ve çorbaları, hem kültürel birer miras hem de yerel kimliklerin bir göstergesidir. Mahreç işareti taşıyan bu lezzetler, sadece damak tadına değil, aynı zamanda tarihi ve toplumsal belleğe de hitap eder. Her bir tarifin ardında, o yörenin doğası, yaşam biçimi ve gelenekleri saklıdır. Bu eser, bu değerli mirası tanıtmak ve gelecek kuşaklara taşımak amacıyla hazırlanmıştır.
Anadolu mutfağının çeşitliliği, binlerce yıllık tarihsel birikimin, farklı coğrafyaların ve kültürlerin harmanlanmasıyla oluşmuştur. Bu kitapta yer alan mahreç işaretli yemek ve çorbaların her biri, üretildiği yerin karakteristik özelliklerini ve geleneklerini taşır. Kimi zaman bir bayram sofrasında, kimi zaman tarlada çalışmanın ardından yenilen bir öğünde hayat bulan bu lezzetler, geçmişle bugün arasında lezzetli bir köprü kurar. Kitabın, hem mutfak meraklılarına hem de kültürel mirasımıza ilgi duyan herkese ilham vermesi dileğiyle…