Otonom Araçlarda Yapay Zekâ Araştırmalarının Evrimi (2015–2025): Bibliyometrik ve Tematik Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, 2015–2025 döneminde otonom araçlar (OA) alanındaki yapay zekâ (YZ) araştırmalarını kapsamlı bir bibliyometrik ve tematik incelemeyle ele almaktadır. Web of Science (WoS) veri tabanında dizinlenen 856 akademik yayına dayanan analizde, yayın eğilimleri, atıf dinamikleri, iş birliği ağları, anahtar kelime eş-oluşumları ve bibliyografik eşleşmeler VOSviewer ve Excel programları kullanılarak haritalanmıştır. Ayrıca, en çok atıf alan 25 makale üzerinden yapılan içerik analizi, baskın araştırma temaları ve metodolojik yaklaşımları ortaya koymaktadır. Bulgular, 2019 sonrası yayın hacmi ve akademik etki açısından dikkate değer bir artış olduğunu ve derin öğrenme, planlama algoritmaları, Endüstri 4.0 entegrasyonu ve akıllı ulaşım sistemlerine yoğunlaşan bir ilgi bulunduğunu göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Birleşik Krallık, araştırma çıktıları ve küresel iş birliklerinde başı çekmektedir. Ancak, etik, düzenleyici ve toplumsal boyutların belirgin biçimde yeterince temsil edilmediği disipliner bir dengesizlik tespit edilmiştir. Nicel bibliyometrik yöntemleri nitel tematik analizle birleştiren bu inceleme, YZ destekli otonom mobilitenin evrimine bütüncül bir bakış sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için kavramsal ve metodolojik öneriler getirmektedir. Çalışma, hızla dönüşen otonom araç teknolojileri alanında yön bulmak isteyen akademisyenler, politika yapıcılar ve sektör temsilcileri için değerli bir rehber niteliği taşımaktadır.