Bilişsel Davranışçı Terapiye Dayalı Geleneksel (Yüz Yüze)ve Web Tabanlı Siber Zorbalık Müdahale Psikoeğitim Programlarının Etkililiğinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli geleneksel (yüz yüze) ve web tabanlı psikoeğitim programlarının ergenlerin siber zorbalık düzeyleri ile bilişsel çarpıtmaları üzerindeki etkisini incelemektedir. Çalışmada 9. ve 10. sınıftan 52 öğrenci, eşit sayıda dört gruba (geleneksel, web tabanlı, plasebo, kontrol) atanmıştır. Her iki müdahale programı dokuz oturum/modülden oluşmuş, eşdeğer içerikler sunulmuştur. Bulgular, hem geleneksel hem de web tabanlı programların siber zorbalık ve bilişsel çarpıtmaları azaltmada etkili olduğunu ve bu etkinin altı hafta sonra da sürdüğünü göstermektedir. Geleneksel grup, plasebo ve kontrol gruplarına kıyasla anlamlı düzeyde gelişim gösterirken, web tabanlı grup da kontrol grubuna göre benzer şekilde anlamlı fayda sağlamıştır. Müdahaleler arasında son test ve izleme testi sonuçlarında fark görülmemiştir; bu da iki programın eşit derecede etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma, BDT’yi temel alan, yalnızca siber zorbalara yönelik geliştirilen ve teknolojiyle uyumlu ilk web tabanlı müdahale programlarından biri olması açısından alanyazına özgün katkı sunmaktadır.