Mesleki doyumun yordayıcısı olarak öz şefkat, psikolojik sağlamlık ve ruminasyon

Abstract

Bu araştırmada öğretmenlerin mesleki doyumlarının yordayıcısı olarak öz şefkat, psikolojik sağlamlık ve işsel ruminasyon düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma deseni olarak nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 2023-2024 eğitim öğretim yılında Zonguldak ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma farklı branştan 401 öğretmenin gönüllü katılımı ile kartopu örnekleme ile gerçekleşmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgiler Formu", "Mesleki Doyum Ölçeği", "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği", "Öz Şefkat Ölçeği Kısa Formu" ve "İşsel Ruminasyon Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; betimsel, Pearson korelasyon, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin öz şefkat, psikolojik sağlamlık ve işsel ruminasyonlarının mesleki doyumlarının anlamlı yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öz şefkat ile mesleki doyum arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık ile mesleki doyum arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Mesleki doyum ile işsel ruminasyon arasında düşük düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki doyumları, psikolojik sağlamlıkları, öz şefkatleri, işsel ruminasyonları cinsiyet, yaş, kıdem, yöneticilik durumuna göre anlamlı fark göstermezken işsel ruminasyonun alt boyutları Problem Çözme ile kademe ve yine Problem Çözme ve Kopma alt boyutunda branşlara göre anlamlı ilişkiler bulunduğu gözlenmiştir. Mesleğini isteyerek seçen öğretmenlerin mesleki doyum, psikolojik sağlamlık ve öz şefkat düzeyleri arasında da anlamlı fark bulunmaktadır. Araştırmada elde edilen verilerden yola çıkılarak Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli gibi merkezinde insan olan öğretim programlarını uygulamaya geçen öğretmenlerin kariyer ve iyi oluşlarını geliştirmeye yönelik birtakım öneriler geliştirilmiştir.In this study, it is aimed to examine the levels of self-compassion, psychological resilience and work-related rumination as predictors of teachers' job satisfaction. The research employed a correlational survey model, one of the quantitative research methods. A study group was formed with teachers working in educational institutions affiliated with the Ministry of Turkish National Education in Zonguldak during the 2023-2024 academic year. This study included 401 teachers from different branches who voluntarily participated through snowball sampling. As data collection tools, the "Personal Information Form", "Job Satisfaction Scale", "Brief Resilience Scale", "The Short Form of Self-Compassion Scale" and "Work-Related Rumination Scale" were administered to the participating teachers. In the analysis of the data obtained, descriptive statistics, Pearson correlation, independent samples t-test, one-way variance analysis (ANOVA) and multiple regression analyses were used. The results of study revealed that teachers' self-compassion, psychological resilience and work-related rumination were significant predictors of job satisfaction. A moderate, positive and significant relationship was also found between self-compassion and job satisfaction. A moderate, positive and significant relationship was found between psychological resilience and job satisfaction. A low, negative and significant relation was found between job satisfaction and work-related rumination. While teachers' job satisfaction, psychological resilience, self-compassion and work-related rumination did not show significant differences according to gender, age, seniority or managerial status, meaningful relationships were observed in the sub-dimensions of work-related rumination. Specifically, in the Problem Solving sub-dimension according to job level and in both the Problem Solving and Detachment sub-dimensions according to subject areas. Additionally, a significant difference was found in the levels of job satisfaction, psychological resilience and self-compassion among teachers who chose their profession willingly. Based on the data obtained in the study, several recommendations have been developed to enhance the career and well-being of teachers who implement person-centered educational programs such as The Century of Türkiye Education Model.