Isparta Yöresinin Bazı Yenilebilir Yabani Otları

Abstract

Anadolu'nun kırsal bölgelerinde yaşayan halkın beslenmesinde yenilebilir yabani otların kullanımı oldukça yaygındır. Doğal ve organik beslenme konusunda bilinçlenme nedeni ile son yıllarda yabani otların kullanımı kentlerde de artma eğilimine girmiştir. Bu çalışmada, bitki çeşitliliği bakımından önemli bir yere sahip olan Isparta yöresindeki halk tarafından gıda olarak tüketilen yabani otlar ve bu otların tüketim şekillerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2022-2023 yılları arasında yürütülen bu çalışma, Isparta halkının geleneksel gıda olarak tüketilen bitkileri tespit etmek amacıyla yerel halktan oluşan 100 kişi ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Isparta halkı tarafından tüketilen yabani bitkiler toplanmış ve teşhisleri yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda 15 familyaya ait 23 yabani yenilebilir bitki türü tespit edilmiştir. Anket formları SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda 45-65 yaş arası bireyler ve kadın bireylerin yabani otlarla ilgileri ve bilgilerinin olduğu ve yöre halkının çoğunluğunun doğal yetişen bitkileri tanıdığı belirlenmiştir. Yenilebilir-yenilemez yabani otları, yabani otların hangi dönemde ve hangi kısımlarının toplanması gerektiğini (çiçek, yaprak, kök, gövde vb.) ve nasıl tüketileceği konularında (haşlama, kavurma, kurutma, çay vb.) bilgi sahibi oldukları tespit edilmiştir.

The using of edible weeds in the diet of the people living in rural areas of Anatolia is quite common. Due to the awareness of natural and organic nutrition, the using of wild herbs has tended to increase in cities in recent years. In this study, it was aimed to determine the wild herbs consumed as edible food by the people in Isparta region, which has an important place in terms of plant diversity, and the consumption patterns of these herbs. This study, which was carried out in 2022 and 2023, was conducted face-to-face interviews with 100 local people in order to determine the plants consumed as traditional food by the people of Isparta. Wild plants consumed by the people of Isparta were collected and identified. In accordance with the data obtained, 23 wild edible plant taxa belonging to 15 families were determined. Questionnaire forms were analyzed using the SPSS 25.0 program. As a result of the analysis, it was determined that individuals and women between the ages of 45-65 were mainly interested in and knowledge about wild herbs and that the majority of the local people knew naturally growing plants. It has been also determined that they have knowledge about edible and non-edible wild herbs, in which period and which parts of wild herbs should be collected (flowers, leaves, roots, stems, etc.) and they had esperience how to consume it (boiling, roasting, drying, tea, etc.).