Türkiye Türkçesi ağızlarında {lAmA} birleşik ekinin hastalık adı türetme işlevi üzerine

Abstract

Birleşik ek, en sade tanımlamasıyla “Birden fazla ekin birleşmesinden oluşan ek” demektir. Türkiye Türkçesinde bulunan birleşik eklerden birisi de {+lAmA} ekidir. Bu ek, Türkiye Türkçesi Ağızlarında hastalık adı yapma anlamsal işleviyle sıklıkla kullanılmaktadır. Fakat gramer çalışmalarının ilgili kısımlarında ekin bu anlamsal işlevi yeterince ön plana çıkarılmamıştır. Bu araştırmada, Türkiye Türkçesi Ağızlarında tespit edilen {+lAmA} yapısı aracılığıyla kurulmuş hastalık adları tespit edilerek sıralanmış, bunların anlamsal yapıları incelenmiş, söz konusu kelimelerin türetiminde kullanılan adların {+lA} ekli kullanımlarının olup olmadığı ve eğer kullanımları varsa bunların {+lAmA} yapısı aracılığıyla oluşturulan adlarla anlamsal uyumluluk durumlarının nasıl olduğu hususu irdelenmiştir. Bu çalışma, {+lAmA} birleşik ekinin Türkiye Türkçesi Ağızlarındaki kullanım biçimleri ve ekin anlamsal işlevlerinin değerlendirilmesi noktasında bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

The compound suffix means “thecombination of more than one suffix” with the simplest definition.One of the compound suffixes used in Turkey Turkish is the suffix {+lAmA}.This suffix is frequently used in Turkey Turkish Dialects with its disease names derivation function.But, in therelevant parts of the grammar books, this semantic function of the suffix has not been emphasized sufficiently.In this study, disease names derived by using {+lAmA} suffix found in Turkey Turkish Dialects are listed andthe lexical structures of these names are examined. Whether the names used in the derivation of these words are used with the suffix {+lA} or not are checked. If they are used, their semantic compatibility with the names deri-ved by the suffix {+ lAmA} is controlled.The aim of this study is to determine the position of the compound suffix {+lAmA}in Turkey Turkish Dialects and to cont-ribute to the evaluation of the semantic functions of this suffix.