Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki “Erdemler” Temasında Yer Alan Metinlerde “Kök Değerler”1

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki “Erdemler” temasında yer alan metinleri içerdikleri kök değerler bakımından incelemektir. Nitel araştırma deseninde doküman incelemesiyle gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini ortaokul Türkçe ders kitaplarında okuma ve serbest okuma metni olmak üzere 34 adet hikâye edici ve bilgilendirici metin oluşturmaktadır. Veriler, içerik analizi ile çözümlenmiş, 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik kök değerlerinin sınıf seviyelerine göre metinlerde ne sıklıkla işlendiğini tespit etmeye odaklanılmıştır. Bulgular bölümünde kök değerlerin ders kitaplarındaki frekans ve yüzdeleri tablolar ve grafikler a racılığıyla sunulmuş, ilgili değeri örneklendiren cümlelere yer verilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, incelenen metinlerde kök değerlerin 578 kez işlendiği, sınıf seviyesi arttıkça metinlerdeki kök değer oranlarının arttığı belirlenmiştir. Yardımseverlik (f=119) ve sevgi (f=112) değerleri “Erdemler” temasındaki metinlerde en sık işlenen değerler olurken en az işlenen değerler ise sorumluluk (f=32), dürüstlük (f=26) ve adalet (f=10) şeklinde sıralanmıştır.