TÜRKİYE’DE ANTROPOLOJİK BİLGİNİN YETERSİZLİĞİ SORUNU VE ÖĞRETMENLER

Abstract

Antropoloji, Türkiye’de 1920’li ve 1930’lu yıllarda ulus-devlet inşası süreciyle vebatılılaşma programıyla uyumlu olarak, tarih ve arkeoloji gibi, devletten destek gören birbilim dalıydı. Erken cumhuriyet döneminde Avrupa’da hâkim pozitivist ve ırkçı paradigmanınetkisinde çalışan antropoloji, Türkçeye de ırkbilim olarak çevrildi. Ancak İkinci Dünya Savaşısonrasında Batı antropoloji geçmişiyle hızla hesaplaşıp evrenselci ve kültürel görelilikçiliğeyönelirken, iç siyasi gelişmelerinden kaynaklanan nedenlerle Türkiye antropolojisinde aynıhızda bir değişim gerçekleşmedi. Sosyal/kültürel antropoloji, 1990’lı yıllardan itibarenpostmodern, geç modern ya da küreselleşme adıyla bilinen bir dizi çağdaş gelişmeyle ilişkiliolarak Türkiye’de de her geçen gün artan bir ilgiye mazhar olsa da, hakkında çok az veyayanlış bilgi sahibi olunan bir disiplindir. Oysa psikolojiden tıbba, siyasetten sanat alanınakonusu insan olan hemen her meslek dalında antropolojiye yönelik ilginin artışına tanıkolduğumuz bir çağdayız. Bu bağlamda öğretmenlerin antropolojik bilgi ve perspektiftenyoksun bırakılması büyük bir eksikliktir. Bu çalışma, Türkiye’de öğretmenlerin nedenantropoloji okumaları gerektiğini, antropolojiden nasıl ve neden daha fazla yararlanmalarıgerektiğini göstermeyi amaçlamaktadır.