Video destekli zihinsel antrenman programlarının üç adım ve uzun atlama performanslarına etkisinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, fiziksel antrenman ile birlikte video destekli zihinsel antrenman programının atletizm branşında üç adım atlama ve uzun atlama sporcularının teknik performansları ve dereceleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 14-18 yaş aralığında yer alan toplam 40 atletizm sporcusu (Uzun Atlama (n=20; 10 kız, 10 erkek) ve Üç Adım Atlama (n=20; 10 kız, 10 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada tanımlayıcı parametreler olarak yaş, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, cinsiyet ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerlendirilmiştir. Katılımcılar, Fiziksel Antrenman Grubu (n=20) ve Fiziksel Antrenman ile Video Destekli Zihinsel Antrenman Grubu (n=20) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Fiziksel antrenman grubunda katılımcılara sadece 8 hafta boyunca ve haftada 5 gün branşlarına özgü (uzun atlama ve üç adım atlama) atletizm antrenmanı uygulanmıştır. Her antrenman birimi 15 dakika ısınma, 60 dakika ana evre (ağırlık antrenmanları, kuvvet çalışmaları, plyometrik çalışmalar, fartlek koşular, kısa mesafe atlayışlar, teknik antrenmanlar) ve 15 dakika soğuma olacak şekilde 90 dakika sürmüştür. Fiziksel antrenman ile birlikte video destekli zihinsel antrenman grubunda ise fiziksel antrenmanlara ek olarak video destekli zihinsel antrenman programı uygulamışlardır. Video destekli zihinsel antrenman programı ise, haftada bir oturum (45 dakika), toplamda 8 hafta uygulanacak şekilde planlanmıştır. Video destekli zihinsel antrenman programı, sporculara örnek atlayış videolarının yavaşlatılmış ve analiz edilmiş versiyonları ile zihinde canlandırma süreci desteklenerek hedef belirleme, imgeleme, içsel konuşma, rutin oluşturma, kendini izleme teknikleri ve konsantrasyon artırıcı çalışmalar gibi zihinsel antrenman yöntemlerini içermektedir. Katılımcıların atlama skorları, 8 haftalık antrenman sürecinin başında ve sonunda olmak üzere iki kez ölçülmüştür. Çalışmada, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılarak ortalama (X?) ve standart sapma (SD) değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen tüm değişkenlerin küresellik varsayımına uygunluğu Mauchly testi ile, normal dağılıma uygunluğu ise Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Zihinsel antrenman ve hem fiziksel hem de video destekli zihinsel antrenman gruplarının boy ve kilo analiz sonuçlarındaki farklılıklar, bağımsız örneklem t-testi ile belirlenmiştir. Uzun atlama ve üç adım atlama değişkenlerine ilişkin ön-test ve son-test değerleri arasındaki farklar, zihinsel antrenman ve fiziksel antrenman gruplarına göre 2×2 (grup x ölçümler) karışık desen varyans analizi kullanılarak test edilmiştir. Ayrıca elde edilen veriler arasında anlamlı ilişki olup olmadığını test etmek için Pearson Korelasyon katsayılarına göre değerlendirmeler yapılmıştır. İstatistiksel işlemler, SPSS 25 istatistik paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, tüm istatistiksel testlerde p<0,05 değeri yanılma düzeyi olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulguları, zihinsel ve fiziksel antrenmanın birlikte uygulanmasının, yalnızca fiziksel antrenman yapmaya kıyasla daha olumlu etkiler sağladığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, zihinsel ve fiziksel antrenmanın birlikte uygulanmasının üç adım atlama performansı üzerinde, uzun atlama performansına göre daha belirgin bir iyileşme sağladığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, yalnızca fiziksel antrenmanın üç adım atlama performansına göre uzun atlama performansı üzerinde, daha çok etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, ön-test ve son-test performansları arasındaki farklılığın sporcuların boy uzunluğundan etkilenebileceği öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Atletizm, uzun atlama, üç adım, video destekli zihinsel antrenman, zihinsel antrenman.In this study, it was aimed to investigate the effect of video-assisted mental training program together with physical training on the technical performances and degrees of triple jump and long jump athletes in track and field. The study group consisted of a total of 40 track and field athletes between the ages of 14-18 (Long Jump (n=20; 10 girls, 10 boys) and Triple Jump (n=20; 10 girls, 10 boys). Age, height, body weight, gender and body mass index (BMI) were evaluated as descriptive parameters in the study. Participants were divided into two groups as Physical Training Group (n=20) and Physical Training and Video Assisted Mental Training Group (n=20). In the physical training group, athletics training specific to their branches (long jump and triple jump) was applied only for 8 weeks and 5 days a week. Each training unit lasted 90 minutes with 15 minutes warm-up, 60 minutes main phase (weight training, strength training, plyometric exercises, fartlek runs, short distance jumps, technical training) and 15 minutes cool down. In the video-assisted mental training group, a video-assisted mental training program was applied in addition to physical training. The video-assisted mental training program was planned to be applied once a week (45 minutes) for a total of 8 weeks. The video-assisted mental training program included mental training methods such as goal setting, imagery, inner speech, creating routines, self-monitoring techniques and concentration-enhancing exercises by supporting the mental visualization process with slowed down and analyzed versions of sample jump videos. Participants' jump scores were measured twice, at the beginning and at the end of the 8-week training period. Mean (X?) and standard deviation (SD) values were calculated using descriptive statistical methods. The conformity of all variables to the assumption of sphericity was evaluated by Mauchly test and the conformity to normal distribution was evaluated by Shapiro-Wilk test. The differences in the height and weight analysis results of the mental training and both physical and video-assisted mental training groups were determined by independent sample t-test. The differences between the pre-test and post-test values of long jump and triple jump variables were tested using 2×2 (group x measurements) mixed design analysis of variance according to mental training and physical training groups. In addition, evaluations were made according to Pearson Correlation coefficients to test whether there was a significant relationship between the data obtained. Statistical procedures were performed using SPSS 25 statistical package program and p<0.05 was accepted as the error level in all statistical tests. The findings of the study revealed that the combination of mental and physical training provided more positive effects than physical training alone. It was also found that the combination of mental and physical training resulted in a more significant improvement in triple jump performance than in long jump performance. However, it was concluded that only physical training had a greater effect on long jump performance than on triple jump performance. In addition, when the findings obtained from the study are evaluated, it is predicted that the difference between pre-test and post-test performances may be affected by the height of the athletes. Keywords: Athletics, long jump, mental training, triple jump, video assisted mental training