Yapay Sinir Ağları ile Laktasyon Süt Veriminin Modellenmesi

Abstract

Çalışmada, Siyah Alaca ırkı ineklerinin laktasyon sayılarının ve sürelerinin süt verimi üzerindeki etkisi yapay sinir ağı (YSA) yöntemi ile araştırılmıştır. Araştırmada Çukurova bölgesinin Menekşe köyü civarındaki özel işletmeden alınan toplam 142 adet hayvanın süt verim değerlerinden yararlanılmıştır. Yapay sinir ağlarına göre oluşturulan modelde hayvanların laktasyon sayıları ve süreleri giriş verisi, süt verimleri ise çıkış verisi olarak ağa tanıtılmıştır. Modelde yer alan ara katmandaki nöron sayısının 3, aktivasyon fonksiyonun ise hiperbolik tanjant fonksiyonu olmasına karar verilmiştir. Ayrıca modelde öğrenme katsayısı ?momentum katsayısı µ=0.7 alınarak ağın eğitimi 1000 iterasyonda tamamlanmıştır. Modelde kullanılan veri setinin % 70'i eğitim, % 20'si test ve % 10'da ağın geçerlilik sınaması için kullanılmıştır. YSA ile oluşturulan bu modelin başarı performansı değerlendirilirken, hata kareler ortalamasının karekökü (RMSE), ortalama mutlak hata (MAE), ortalama mutlak yüzde hata (MAPE) ve R2 değerleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda, yapay sinir ağlarına göre oluşturulan modelin RMSE değerleri 2.775.15, MAE değerleri 2.06-4.04, MAPE değerleri 10.08 - 17.99 aralıklarında elde edilmiştir. YSA ile gerçek sonuçların birbirine olan uyumu ise R2 ile araştırılmış ve bu değer 0.783 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak yapay sinir ağı ile oluşturulan bu modelin gerçek değerlere yakınsama durumunun iyi olduğu, süt verimini tahmin etmedeki başarı performansının ise parametre sayısının arttırılmasıyla daha da başarılı sonuçlar verebileceği tespit edilmiştir