Anne-çocuk çevre eğitimi: Öğretmen, öğrenci, veli işbirlikli durum çalışması

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı anne ve çocuğun ortak katılımıyla gerçekleştirilen çevre eğitimi programının topluma katkısı hakkında öğretmen, öğrenci ve veli/anne görüşlerinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda yürütülen araştırma sonuçları ile çevre bilincine sahip, bilim-toplum ve çevre ilişkisini doğru içselleştirmiş bireylerin yetişmesi için çevre eğitimi programlarının öneminin vurgulanması hedeflenmiştir. Toplum-bilim ve çevre ilişkisini temellendirmek için toplumun en küçük yapısı olan aile ile araştırma kurgulanmış ve işbirlikli anne-çocuk çevre eğitimi programı katılımcılara uygulanmıştır. Bu nedenle araştırmanın çalışma grubunu, daha önce anne-çocuk işbirlikli çevre eğitimi etkinliklerine katılmış olan 12 öğrenci, 13 veli/anne ve bu etkinliklerde rehber olarak görev almış olan 7 öğretmen oluşturmaktadır. Var olan durumun etkilerinin derinlemesine incelenmesi için nitel çalışma yöntemlerinden durum çalışması ile araştırma yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak rehber öğretmen, öğrenci ve anne için ayrı ayrı hazırlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda aile katılımlı çevre eğitiminin öğrencinin akademik başarısına, sosyal gelişimine katkı sağladığı, bilime, fene ve sanata bakış açısını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Aynı zamanda annelerinde çevre öğrencinin eğitimine ve gelişimine destek olmak konusunda bilinçlendiği, çevresel farkındalık kazandığı, bilime, sanata ve fene yönelik düşüncelerinin olumlu yönde etkilendiği belirlenmiştir. Rehber öğretmenler de aynı şekilde çevre eğitiminin öğretmenlerin mesleki, kişisel, sosyal, bilişsel gelişimlerine katkı sağladığını düşünmektedirler. Araştırmada aile işbirlikli çevre eğitiminin toplumu olumlu yönde etkileyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayanarak uygulamalı ve aile katılımlı çevre eğitimi çalışmalarına öğretim sürecinde daha fazla yerilmesi gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

The main purpose of this study is to evaluate the opinions of teachers, students, and parents (specifically mothers) on the contribution of an environmental education program conducted with the joint participation of the mother and child to society. In line with this purpose, it is aimed to highlight the importance of environmental education programs to raise individuals who possess environmental consciousness and accurately internalize the society-science and environment relationship. To base the society-science and environment relationship, this study was built on the smallest unit of society, the family. A collaborative mother-child environmental education program was given to the participants. For this purpose, 12 students who previously participated in collaborative environmental education activities with their mothers, 12 mothers, and seven teachers who acted as mentors constituted the participants of this study. The study was designed as a case study to make an in-depth analysis of an existing case. Semi-structured interview forms, separately prepared for mentor teachers, students, and mothers, were used to collect data. Content analysis was used to analyze the data obtained. The findings revealed that environmental education with family participation contributed to the students' academic achievement and social development and positively affected their perspectives regarding science and art. It was also determined that the mothers became conscious of environmental education to educate their children, raised environmental awareness, and positively affected their perspectives regarding science and art. The mentor teachers similarly thought that environmental education contributed to teachers' professional, personal, social, and cognitive development. The study concluded that environmental education with family participation positively affects society. Based on the study findings, various recommendations were made, including more applied environmental education with family participation in educational processes.