Sınıf dışı öğretim yönteminin ilkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi akademik başarısına etkisi

Abstract

Bu araştırmada, ilkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi “İnsanlar, yerler ve çevreler” öğrenme alanı konularının sınıf dışı eğitim etkinlikleriyle öğretiminin, öğrencilerin sosyal bilgiler dersi akademik başarı düzeyleri üzerine etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, uygun örneklem seçimine gidilerek, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı orta sosyo-ekonomik düzeyde bir devlet okulunun biri deney (n=33) biri kontrol grubu (n=31) olmak üzere iki 4. sınıfı oluşturmuştur. Yapılan deneysel çalışma altı hafta sürmüştür. Uygulama sürecinde deney grubunda dersler, sınıf dışı öğretim yöntemine dayalı etkinliklere dayandırılarak, kontrol grubunda ise sosyal bilgiler dersi öğretim programı içeriği ve etkinlikleriyle işlenmiştir. Deney grubu öğrencileri ile sosyal bilgiler dersleri park, okul bahçesi, resmi kurumlar (AFAD, Meteoroloji istasyonu, Yangın ve Afet Koordinasyon Merkezi), yaşanılan yer (Nüfus ve Fiziki özellikler bakımından farklı yerler), doğal ortamlar (Gölet, İzcilik ve Doğa Sporları Merkezi), kırsal yerleşme (köy) gibi sınıf dışı ortamlarda, kontrol grubunda ise sınıf ortamında işlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen “Akademik Başarı Testi” kullanılmıştır. Verilerin analizi, SPSS 23 paket programı ile değerlendirilmiş ve betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma), bağımsız örneklemler için t-testi, karışık ölçümler için iki yönlü ANOVA ile yapılmıştır. Deney ve kontrol grubunun sosyal bilgiler dersi başarı testi öntest-sontest puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre sınıf dışı öğretim yöntemi ile sosyal bilgiler dersini alan öğrencilerin başarı düzeyleri, sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve etkinliklerine göre sınıf ortamında ders işleyen kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, sınıf dışı eğitim yaklaşımı kapsamında sınıf dışı öğretim yöntemine dayalı etkinlikler, öğrencilerin sosyal bilgiler dersi akademik başarı düzeylerine olumlu yönde etki ettiği ortaya çıkmıştır. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda, sınıf dışı öğretim yönteminin uygulamasıyla öğrencilerin sosyal bilgiler dersi başarılarının arttırılabileceği; sosyal bilgiler dersi öğretiminin yaparak, yaşayarak, yerinde incelemeler ve ilk elden gözlem ile yapılması gerektiği; öğretimin toplumda, doğal ortamlarda, açık alanda ve öğretimin yapılabileceği tüm sınıf dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirilmesinin ihtiyaç olduğu; uygun kazanımların sınıf dışı öğrenme ortamlarında formal eğitim-öğretim faaliyetleri yürütülmesinin zorunlu olduğu gibi önerilerde bulunulmuştur.