EVALUATING THE DETERMINANTS OF PEDESTRIAN PRIORITY IN URBAN MOBILITY IN TÜRKIYE THROUGH FORCE FIELD ANALYSIS

Abstract

Despite being a core component of sustainable urban mobility, pedestrian-oriented transport policies face numerous institutional, behavioral, and structural barriers to widespread implementation in Türkiye. This study aims to identify the driving and restraining forces that influence the adoption of pedestrian-oriented transport initiatives within the Turkish context and to assess these forces based on their relative impact. Employing a qualitative research design, semi-structured interviews were conducted with twelve experts, including urban planners, transport planners, landscape architects, representatives of local governments and NGOs, and academics. The collected data were analyzed through content analysis, and the emergent themes were systematically evaluated using the Force Field Analysis method. The findings revealed six driving and seven restraining thematic factors. Among the driving forces, “The Role of Civil Society and Activism,” “International Funds and Projects,” and “Demands of Younger Generations” emerged as the most influential. Conversely, “Car-Oriented Planning,” “Institutional/Bureaucratic Barriers,” and “Financial Constraints” were identified as the strongest restraining forces. The results highlight that enhancing public participation, institutional commitment, and multi-level governance mechanisms is critical for mainstreaming pedestrian-oriented transport policies. Accordingly, the study provides a comprehensive analytical framework to inform strategic planning and policy development for practitioners and decision-makers.

Yaya öncelikli ulaşım politikaları, sürdürülebilir kentsel hareketliliğin temel unsurlarından biri olarak öne çıkmasına rağmen, Türkiye’de bu uygulamaların yaygınlaştırılmasında çeşitli kurumsal, davranışsal ve yapısal engellerle karşılaşılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye bağlamında yaya odaklı ulaşım uygulamalarının benimsenmesini etkileyen itici ve direnç güçlerini ortaya koymayı ve bu güçlerin etki düzeylerine göre değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma tasarımına dayanan çalışmada, şehir plancısı, ulaşım plancısı, peyzaj mimarı, yerel yönetim temsilcisi, STK temsilcisi ve akademisyenlerden oluşan 12 uzmanla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Belirlenen temalar ise Güç Alanı Analizi yöntemiyle sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda altı itici ve yedi direnç teması ortaya çıkmıştır. Bu temalardan “Sivil Toplum ve Aktivizmin Rolü”, “Uluslararası Fonlar ve Projeler” ile “Genç Kuşakların Talepleri” etkili itici güçler olarak ön plana çıkarken; “Araç Odaklı Planlama”, “Kurumsal/Bürokratik Engel” ve “Finansal Kısıtlar” en etkili direnç güçleri olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, yaya öncelikli politikaların yaygınlaştırılmasında toplumsal katılım, kurumsal kararlılık ve çok düzeyli yönetişim mekanizmalarının güçlendirilmesi kritik rol oynamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, uygulayıcılara stratejik planlama ve politika geliştirme süreçleri için bütüncül bir değerlendirme zemini sunmaktadır.