R.N.GÜNTEKİN’İN “DUDAKTAN KALBE” ROMANININ ÖZBEKÇE ÇEVİRİSİNDE METAFORLARIN VERİLMESİ YÖNTEMLERİ

Abstract

Özbekistan bağımsızlığına kavuştuktan sonra Özbekistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke Türkiye oldu. Bu durum sayesinde, Türk edebiyatındaki önemli eserlerin Özbek Türkçesine çevrilmesinde sayıca gözle görülür bir artış oldu. Ünlü Türk yazarı Reşat Nüri Güntekin’in Dudaktan Kalbe romanı da bu dönemde Özbek yazarı Miraziz Azzam tarafından Özbek Türkçesine çevrildi ve bu kitap Özbek okuyucularının beğenisine sunuldu. Ancak Özbek Türkçesi çeviribiliminde bu eserin çeviri kalitesi, seviyesi, tercüman mahareti gibi konular üzerine herhangi bir özel araştırma yapılmadı. Bu makalede önce metafor ve onun dilbilimdeki tanımı ve tasnifinden bahsedilmiştır. Sonra Güntekin’in Dudaktan Kalbe romanının kaynak ve erek dillerdeki nüshaları mukayese edilerek incelenmiştir. Aynı zamanda söz konusu romanın güzelliğini sağlayan, onun özgün üslubunun bir belirtisi olan metaforların çeviride verilme yöntemleri ve yolları araştırılmıştır. Bunun yanında Güntekin’in Dudaktan Kalbe romanında kullanan edebî ve lisani metaforların Özbek Türkçesinde verilme yolları ile tercüman mahareti değerlendirilmiştir.

After gaining independence, Uzbekistan ensured the expansion of translations of Turkish literature, the first country to recognize its independence. The novel “From The Lips To The Heart” by the famous Turkish writer Reshad Nuri Guntekin was translated into Uzbek by the Uzbek writer Miraziz Azzam and provided for the attention of Uzbek readers during this period. However, such issues as the quality and level of translation, the skill of the translator of this book were not the object of special research in Uzbek Translation Studies. This article is a comparative study of the novel “From Lips To The Heart” by Reshad Nuri Guntekin in the source and target languages, it analyzes the methods and ways of transmitting metaphors that are a feature of the writer, and provided a unique aesthetic beauty to the work.At the same time, approaches to the definition and classification of metaphors in world linguistics are studied, and features of linguistic and literary metaphors are considered. The skills of the translator, the ways of conveying the linguistic and literary metaphors used in the novel “From Lips To The Heart” by Reshad Nuri Guntekin are evaluated.