Toplumun çevreye ilişkin tutumu, geri dönüşüm niyetine ilişkin toplumsal kurallar ve ilişkili faktörler

Abstract

Giriş: Çöplerin kaynağında ayrıştırılması davranışı, toplumun çevre bilinci ve geri dönüşüm niyeti ile bağlantılıdır. Amaç: Bu çalışma, toplumda yaşayan yetişkin bireylerin çevreye ilişkin tutumlarını belirlemek ve geri dönüşüm niyetine ilişkin toplumsal kurallar ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel, tanımlayıcı nitelikte planlanan bu çalışma, 18 yaş ve üzeri bireylerin katılımı ile Eylül 2020- Ocak 2021 tarihleri arasında Bartın İlinde yürütülmüştür. Çalışma verilerini toplamak amacıyla anket formu, Geri Dönüşüm Niyetine İlişkin Toplumsal Kurallar Ölçeği ve çevre bilgi, duygu ve davranış alt boyutlarından oluşan Çevre Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %66,7’si evlerine yakın bir konumda geri dönüşüm noktasının olmadığını ve %59,4’ü alışverişe giderken kendi alışveriş torbasını götürdüğünü ifade etmişlerdir. Katılımcıların demografik özelliklerine göre yapılan karşılaştırmalı analizlere göre tam zamanlı çalışan bireylerin çalışmayan bireylere göre Çevre Davranış Ölçeği alt boyutu (F = 4,177; P = 0,017) ve Geri Dönüşüm Niyetine İlişkin Toplumsal Kurallar Anketinden (KW = 6,476; P = 0,039) aldıkları puanlar istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur. Değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde çevreye karşı tutum ile geri dönüşüm niyetine ilişkin toplumsal kurallar arasında güçlü bir ilişki olduğu görülmüştür (r = 0,508; p < 0,01). Sonuç ve Öneriler: Çalışmadan elde edilen bulguların toplumun çevreye karşı olumlu tutum geliştirmesine ve geri dönüşüme sağlayacağı katkıyı artırmaya yönelik eğitim ve girişimsel programların planlanmasında kullanılabileceği öngörülmektedir.

Introduction: The behavior of separating the garbage at the source is related to the environmental awareness and recycling intention of the society. Aim: This study was conducted to determine the attitudes of adults living in the society towards the environment and to determine its relationship with the social rules regarding recycling intention. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with the participation of people aged 18 and over in Bartın Province between September 2020 and January 2021. A questionnaire, the Social Rules Survey Regarding Recycling Intention, and the Environmental Attitude Scale including cognitive attitudes, affective attitudes, and psychomotor attitudes were used to collect data. Results: 66.7% of the participants stated that there is no hereabout recycling box to their homes and 59.4% of them take their own shopping bags while going shopping. According to the comparative analysis based on the demographic characteristics of the participants, the scores of psychomotor attitudes subscale (F = 4.177; P = 0.017) and the Social Rules Survey Regarding Recycling Intention (KW = 6.476; P = 0.039) was higher in the full-time employees compared to unemployed individuals. Relationship between the variables was analyzed and it was seen that there was a strong relationship between the attitude towards the environment and the social rules regarding recycling intention (r = 0.508; p