KİVİ (Actinidia deliciosa) YETİŞTİRİCİLİĞİ VE TÜRKİYE ZİRAİ HAYATINDAKİ YERİ

Abstract

Kültüre en son alınan meyvelerden olan kivi, kısa denilebilecek mazisinde çok hızlı bir gelişim göstermiştir.Meyvenin ticari anlamda üretimi ve pazarlanması başlangıçta sadece Yeni Zelanda ile sınırlıyken zamanlameyveye olan ilgiyle beraber yeni üreticilerin faaliyete başlamasıyla hızlı bir gelişim göstermiştir. Akdenizülkeleri başta olmak üzere kivi ziraatı kısa sürede dünyanın değişik yerlerinde yapılmaya başlanmıştır. Türkiyede söz konusu zirai faaliyet alanında hızlı ve de dikkat çekici gelişmelerin yaşandığı ülkelerden birisidir. Yaklaşık30 yıllık bir geçmişi bulunan Türkiye kivi yetiştiriciliği, bu zaman zarfında kayda değer bir gelişme göstermiştir.Başlangıçta ihtiyacının % 10'unu dahi sağlayamazken, 2017'ye gelindiğinde ihtiyacının % 90'ından fazlasınıkarşılar hale gelmiştir. Genel olarak Yalova ve Doğu Karadeniz merkezli sürdürülen kivi ziraatı, Marmara veAkdeniz Bölgelerinden yeni üreticilerin de faaliyete başlamasıyla daha geniş bir alanda yapılmaya başlanmıştır.Yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı yerlerde zirai hayatı olumlu ölçüde etkilemiş olan kivi üretimiyle ilgiliolarak Türkiye'nin de ilerleyen yıllarda İran ve Yunanistan gibi önemli ihracatçılar arasına yerleşebileceğiöngörülmektedir. Bu çalışmada da kivi yetiştiriciliğinin Ziraat Coğrafyası odağında analizi yapılarak bu faaliyeteyönelik olarak Türkiye'deki gelişmeler ele alınmıştır.

Kiwifruit, one of the last fruits of the culture, has shown a very rapid development in its short history.Commercial production and marketing of fruit was initially limited only to New Zealand, but over time, it hasshown a rapid development with the interest of fruit and the starting of new producers. Kiwifruit agriculture,especially in Mediterranean countries, started to be carried out in different parts of the world in a short time.Turkey is also one of the countries where rapid and remarkable progress in the area of agriculturel activitiesconcerned. With the history of nearly 30 years, kiwi cultivation in Turkey, showed a significant improvementduring this time. While it could not even supply 10 % of its needs at the beginning, it became supply more than90 % of its needs by 2017. In general, kiwifruit agriculture, which is based in Yalova and Eastern Black Sea, hasstarted to be carried out in a wider area as new producers from Marmara and Mediterranean Regions started tooperate. In relation to the production of kiwifruit which positively affected agricultural life in the areas whereintensive cultivation is carried out, Turkey is also expected to in later years settled between major exporterssuch as Iran and Greece. In this study, analyzing the cultivation of kiwifruit in the focus of agricultural geography,developments in Turkey as for these activities have been discussed.