Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Yüksek Dağ Ağaçlandırmasının Değerlendirilmesi: Galyan Örneği

Abstract

Bu çalışmada, “Galyan Ağaçlandırma Projesi” kapsamında aktüel orman sınırının yüksek kesimlerinde dikimi gerçekleştirilen sarıçam (Pinus sylvestris L.) fidanlarının 10 yıllık gelişimlerine göre ağaçlandırma başarısının ortaya konması amaçlanmıştır. 2007 yılında dikimi gerçekleştirilen sarıçam ağaçlandırma alanından üç farklı bakı (kuzey, kuzeydoğu, kuzeybatı) ve iki yükselti (1790-1890 m, 1891-1990 m) olacak şekilde örnek alanlar belirlenmiştir. 2011 yılında her bir örnek alanda fidan boyu, kök boğaz çapı, son sürgündeki dal sayısı, kuzey-güney-doğu-batı yönlerindeki en uzun dalların uzunlukları ve tepe tomurcuk sayıları belirlenmiştir. Ayrıca aynı sahaların 2016 yılında (10 yaşındaki) yerinde yapılan incelemelere dayanılarak büyüme seyri takip edilmiş ve buna göre değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmada büyüme performansını değerlendirmek için ANOVA, Duncan testi, t-testi ve korelasyon analizi gibi istatistiksel araçlar kullanılmıştır. Sonuçlar, fidan boylarının 2010 yılında ortalama 59,64 cm ve 2016 yılında 93,85 cm değere sahip olduğunu, düşük rakımlarda ve kuzey bakılarda boy büyümesinin daha yüksek olduğu göstermiştir. Başlangıçtaki büyüme yeterli düzeyde olsa da, don, kar basıncı ve su basması gibi aşırı olumsuz iklim koşulları fidanlarda dallanma ve son sürgün hasarı gibi deformasyonlara yol açmıştır. Bunlara rağmen, çalışma sonuçları, kuzeye bakan bakılar ve daha düşük rakımları tercih etmek gibi dikkatli yer seçiminin büyüme sonuçlarını iyileştirebileceğini göstermiştir. Ayrıca, ekolojik ve ormancılık araştırmalarının pratik ormancılık stratejileriyle bütünleştirilmesinin dağlık bölgelerde sürdürülebilir ağaçlandırma için elzem olduğu sonucuna varılmıştır.

This study aims to evaluate the afforestation success based on the 10-year development of Scots pine (Pinus sylvestris L.) seedlings planted at higher elevations within the current forest boundary as part of the "Galyan Afforestation Project." Sample plots were selected from the Scots pine reforestation area, established in 2007, based on three different aspects (north, northeast, northwest) and two elevation ranges (1790–1890 m, 1891–1990 m). In 2011, data were collected from each sample plot, including seedling length, root collar diameter, the number of branches on the latest shoot, the lengths of the longest branches in the north, south, east, and west directions, and the number of terminal buds. Additionally, the growth trends of the same areas were monitored based on on-site inspections conducted in 2016 (when the seedlings were 10 years old), and evaluations were made accordingly. Statistical tools such as ANOVA, Duncan test, t-test, and correlation analysis were employed to evaluate growth performance. The results showed that the average seedling height was 59.64 cm in 2010 and 93.85 cm in 2016, with height growth being more pronounced at lower elevations and on north-facing slopes. While initial growth was adequate, extreme climatic conditions such as frost, snow pressure, and waterlogging led to deformities, including branch and terminal shoot damage. Despite these challenges, the findings highlight that careful site selection—favoring northern aspects and lower elevations—can enhance growth outcomes. Furthermore, integrating ecological and forestry research with practical forestry strategies is essential for sustainable reforestation in mountainous regions.