CİNSEL İSTİSMAR BİLDİRİMİNE DAİR KALIP YARGILAR ÖLÇEĞİ: YETİŞKİNLERE YÖNELİK BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Abstract

Bu çalışmada, yetişkinlerin çocukluk dönemi cinsel istismar bildirimine yönelik kalıp yargılarını belirlemek amacıyla bir ölçek geliştirilmiştir. Kesitsel ve nicel bir psikometrik araştırma olarak tasarlanan çalışmanın örneklemini Türkiye’de yaşayan 18 yaş ve üzeri 503 birey oluşturmaktadır. Katılımcıların %61,2’si kadın, %36,8’i erkek olup %2’si cinsiyet bilgisini paylaşmamıştır. Veri toplama aracı olarak geliştirilen Cinsel İstismar Bildirimine Dair Kalıp Yargılar Ölçeği (CİBKÖ) için kapsam geçerliğinde uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği (TCEÖ) kullanılmıştır. Yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle incelenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi, 24 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapı ortaya koymuş; bu yapı doğrulayıcı faktör analiziyle iyi uyum değerleri göstererek doğrulanmıştır (?²/sd = 2.19; CFI = .98; TLI = .98; RMSEA = .049). Ölçeğin iç tutarlılığı oldukça yüksek bulunmuştur (Cronbach Alfa = .98). CİBKÖ ile TCEÖ arasında pozitif yönde, anlamlı ancak düşük düzeyde bir ilişki saptanmıştır (r = .215, p < .01).Cinsiyete göre ölçüm değişmezliği analizleri, ölçeğin faktör yükleri ve madde eşik değerleri açısından kadın ve erkek grupları arasında değişmez olduğunu göstermiştir. Ayırt edici geçerlik kapsamında, çocukluk dönemi cinsel istismar yaşantısı bildiren ve bildirmeyen katılımcılar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu bulgu, ayırt edici geçerliğe ilişkin ek kanıtlara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, CİBKÖ’nün geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiş; ancak kolay örnekleme yöntemi nedeniyle bulguların genellenebilirliğinin sınırlı olduğu vurgulanmıştır.

This study aimed to develop a scale to assess adults’ stereotypes toward childhood sexual abuse disclosure. Using a cross-sectional quantitative psychometric design, the sample consisted of 503 individuals aged 18 years and older living in Türkiye. Of the participants, 61.2% identified as female, 36.8% as male, and 2% did not report their gender. The Stereotypes toward Child Sexual Abuse Disclosure Scale (SCADS) was developed as the data collection instrument, and expert opinions were obtained to ensure content validity. Criterion-related validity was examined using the Gender Equality Scale (GES). Construct validity was evaluated through exploratory and confirmatory factor analyses, and reliability was assessed using Cronbach’s alpha. Exploratory factor analysis revealed a single-factor structure with 24 items, which was confirmed by confirmatory factor analysis, indicating good model fit (?²/sd = 2.19; CFI = .98; TLI = .98; RMSEA = .049). The scale demonstrated excellent internal consistency (Cronbach’s alpha = .98). A positive, statistically significant, but low-level correlation was found between SCADS and GES scores (r = .215, p < .01), supporting criterion-related validity. Measurement invariance analyses across gender indicated invariance in factor loadings and item intercepts. Regarding known-groups validity, no significant difference was observed between participants who reported childhood sexual abuse experiences and those who did not, suggesting the need for additional evidence to support discriminant validity. Overall, the findings indicate that SCADS is a valid and reliable instrument for assessing adults’ stereotypes toward childhood sexual abuse disclosure in Türkiye. Generalizability of the findings is limited due to the use of convenience sampling.