XVI. Yüzyıl "Lahn ve Tegannî" Tartışmalarına Dâir Bir Muammânın Çözümüne Doğru: "el- Kavlü'l-Vasît"in Müellifi İbn Bahâeddin mi?

Abstract

XVI. yüzyıl Osmanlı âlim ve sûfîleri arasındaki "zikir" ritüeli tartışmalarıyla ilgili olup genellikle el-Kavlü'l-vasît beyne'l-ifrât ve't-tefrît adıyla bilinen risâle, çeşitli yazma eser kütüphanelerinde Birgivî Mehmed Efendi, Ebüssuûd Efendi, Çivizâde Mehmed Efendi ve İbn Bahâeddin olmak üzere XVI. yüzyılın dört farklı âlimi adına kayıtlı bulunmaktadır. Bu yönüyle risâlenin bir müellif problemi taşıdığı fark edilmiş ve daha önce iki ayrı makalede problem incelenmiştir. Bu makalede ise XVII. yüzyılda yaşamış Halvetî şeyhi Beşir Efendi'ye âit bir eserde tespit edilen konuya dâir yeni bir bilgi açısından bu problem yeniden ele alınmaktadır.

The treatise known as el-Qawl al-Wasit bayna al-ifrat wa al-tafrit, which is related to debates on "dhikr" ritual among Ottoman scholars and Sufis of the 16th century, is recorded in various manuscript libraries under the names of four different scholars of the 16th century, namely Birgivi Mehmed Efendi, Ebüssuûd Efendi, Çivizade Mehmed Efendi and Ibn Bahaeddin. In this respect, it has been noticed that there is a question about the authorship of the treatise and this problem was previously examined in two different articles. In this study, this problem is to be readdressed in the light of new information related to the issue discovered in a work of Khalwati Sufi master Beşir Efendi who lived in 17th century.