Çevirmen adayları odağında yazılı çeviri sürecini kolaylaştıran internet bilgi kaynakları ve öneriler

Abstract

Özet Çeviribilim bölümlerine yeni başlayan mütercim tercümanlık öğrencilerine çeviri kavramının tanımı ilk kez sorulduğunda, çevirinin dilsel bir aktarım veya bir dilden öteki dile aktarma olduğu şeklinde yüzeysel açıklamalar yapıldığı görülmüştür. Verilen eğitim süresince ise bu algı değişmeye başlamakta ve çevirinin dilsel aktarımdan fazlasını içeren, farklı edinçlerin söz konusu olduğu bir süreç olduğu ortaya çıkmaktadır. Zira sadece her iki dile de tam hâkim olunması; kültürel bilgiden uzaklık, alan bilgi eksikliği, vb. sebeplerle anlaşılır bir çeviriye imza atmak için yeterli olmayabilmektedir. Uzmanlaşma sürecinde bunların hemen edinilmesini beklemek de gerçekçi değildir. Ancak çevirmen adaylarının çeviri sürecinde sözcüğün sözlük anlamını aktarmak kadar, erek kültürde nasıl alımlanması gerektiğini gözeterek çeviri yapmaları sağlanmalıdır. Söz gelimi sözcüğün onuncu anlamı, bir diğer ifade ile terim anlamı dışındaki anlamları o çeviride doğru karşılık olabilir. Bu, dilsel hâkimiyet kadar çeviri yapılan bağlam içerisinde terim karşılıklarının ve yan anlamların başarılı bir şekilde saptanabilmesi için doğru bilgi kaynaklarını araştırmakla ve metni sorgulamakla mümkün olabilir. Günümüzde bilgi kaynakları çoğunlukta internet ortamında saklı tutulmaktadır. Bu açıdan çalışmada çeviriye yönelik tanımlamaların genişlediği, küreselleşme sonucu çeviri talebinin arttığı internet dünyasında kaynak metin erek metne dönüştürülmeden önce “nasıl daha kaliteli ve erek kitleye uygun bir çeviri metin üretilebilir?” sorusu ekseninde çevirmen adayları açısından yazılı çeviri sürecini kolaylaştırıcı bazı yararlı internet bilgi kaynakları açıklanarak nasıl kullanılmaları gerektiği, kaynaklara nasıl güvenilebileceği örneklerle anlatılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur. Böylelikle çevirmen adaylarının mezun olduktan sonra uzmanlık alanları farklı bile olsa çeviriye dair bir üst bakış açısı kazanmaları hedeflenmektedir. Çalışmada ayrıca çeviri sürecinin temel bileşenleri dil ve kültür edinci olsa da bilgi kaynakları açısından araştırma becerilerinin de çeviri sürecinde önemli bir yeri olduğu gösterilmeye çalışılmış ve süreci sorgulayıcı bir çeviri anlayışının benimsenmesi teşvik edilmiştir.