Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri

Abstract

Klasik Türk şiiri ürünlerinin derlendiği şiir mecmuaları üzerinde yapılan her yeni çalışma, biyografik kaynaklardan haklarında herhangi bir bilgi edinemediğimiz nice şairin gün yüzüne çıkmasına imkân vermektedir. Bu doğrultuda; hayatlarına dair neredeyse hiçbir şey bilmediğimiz şairlerin şiir mecmualarından derlenen şiirleri sayesinde bu şairlerin varlığından haberdar olmamız ve bu şairlerin Klasik Türk şiirindeki konumlarını tayin edebilmemiz mümkün olabilmektedir. Bir şiir mecmuasında derlenen 7 gazeli ve Pervâne Bey Mecmûası'nda bulunan bir nazire gazeli dışında hakkında neredeyse hiçbir bilgiye sahip olmadığımız Dîdârî (doğ. ?/? - öl. ?/?) de şiir mecmuaları vasıtasıyla tanıştığımız şairlerden biridir. Bu çalışmada; -varsa- divanı günümüze ulaşmamış olan Dîdârî'nin, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Yazma Bağışlar 5879 numarada kayıtlı şiir mecmuasındaki 7 ve Pervâne Bey Mecmûası'ndaki 1 nazire gazeli yapı, ahenk, dil, üslup ve muhteva özellikleri bakımından incelenerek şairin 16. yüzyılda Klasik şiir sahasındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Buna ek olarak Dîdârî'nin söz konusu 8 gazeli çeviri yazılı metin hâlinde, günümüz Türkçesiyle düzyazıya da aktarılarak bir araya getirilmiştir. Dîdârî'nin, bu çalışmada tanıtımı yapılan tüm gazellerini âşıkane bir edayla kaleme aldığı dikkat çekmektedir. Bu gazellerde Türkçenin, deyimlerle renklendirilmiş oldukça yalın, açık, akıcı ve samimi bir söyleyişle beyitlerde işlendiği tespit edilmiştir.