Üniversite öğrencilerinin Türkiye’de yaşanan askeri darbelere ilişkin algıları üzerine bir inceleme

Abstract

Askeri darbeler, Türk demokrasisinin önemli bir sorunu olmasına karşın bu konuda farklı kesimlerin algı ve görüşlerini araştıran uygulamalı çalışmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin, askeri darbelerin etki ve sonuçlarına yönelik algı ve düşüncelerini incelemektir. Araştırmanın katılımcıları küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiş, iki devlet üniversitesinde öğrenim gören 127’si kız, 70’i erkek olmak üzere toplam 197 lisans öğrencisidir. Araştırmada nicel veri yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde ve ortalama gibi betimsel analiz işlemleri; anlamlılığı belirlemek için Pearson ki-kare testi, cinsiyet, branş ve üniversite değişkenleri açısından tek yönlü varyans analizi ile Fischer’in LSD testi uygulanmıştır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin ağırlıklı olarak askeri darbelerin olumsuz etki ve sonuçlar doğurduğu yönünde algı ve düşünceye sahip oldukları bulgusuna rastlanmıştır. Katılımcıların büyük bir çoğunluğu askeri darbelerin toplumun psikolojisini bozduğu ve ekonomiyi geriye götürdüğü yönünde görüş bildirirken, en düşük katılım askeri darbelerin milli birlik ve bütünlüğü yeniden sağladığı ve özgürlük ortamını geri getirdiği maddelerinde olmuştur. Cinsiyet değişkeni açısından yedi maddede farklılık görülürken, askeri darbelere yönelik erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha olumsuz algı ve düşünceye sahip oldukları bulgusuna rastlanmıştır. En az görüş farklılığı siyasi görüş ve siyasi tanımlama değişkenlerinde ortaya çıkmıştır. Sonuç bölümünde araştırmanın bulguları kuramsal çalışmalarla ilişkilendirilerek çalışmanın bazı sınırlılıklarına değinilmiştir.