Bir Endülüs Saray Şairi ve Nedimi: İbn Abdürabbih

Abstract

Bu çalışmada, Endülüs’ün ileri gelen edebi şahsiyetlerinden İbn Abdürabbih’in yetiştiği kültürel ortamı ve hayatı inceleme konusu yapılmaktadır. İlk olarak hayatı, ailesi ve akrabaları ele alınmış, ardından kişiliği, aldığı eğitim, etkileşimde bulunduğu hocalar, yetiştirdiği öğrenciler üzerinden ilmi yönünün oluşum süreci ortaya konmaya çalışılmıştır. İbn Abdürabbih’in şiirleri ve edebi eserleri değerlendirilmiş, özellikle İkdü’l-ferîd başta olmak üzere kaleme aldığı eserler ve şiirleri gözden geçirilerek eserlerindeki üslubu, temaları üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise makalenin ana temasını oluşturan saray nedimliği işlenmiştir. Bu bağlamda İbn Abdürabbih’in saray çevresiyle kurduğu ilişkiler, hükümdarlarla olan bağı ve yakınlığı, saraydaki itibarı ve dönemin edebi çevresine yaptığı katkı açıklanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, onun edebi ve siyasi çevre içerisindeki konumunu belirlemiş, entelektüel çevreyle kurduğu karşılıklı ilişkiyi anlamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve sunmuştur.

This study examines the cultural milieu in which Ibn ?Abd Rabbih—one of the leading literary figures of al-Andalus—was raised, as well as his life and works. It first discusses his biography, family, and relatives, followed by an exploration of his intellectual formation through his personality, education, teachers with whom he interacted, and the students he trained. The poetry and literary works of Ibn ?Abd Rabbih are then evaluated, with particular emphasis on al-?Iqd al-Far?d. His oeuvre is reviewed in order to highlight the stylistic features and themes that characterize his writings. The final section addresses court companionship, which constitutes the primary focus of the article. In this context, Ibn ?Abd Rabbih’s relationships within the courtly milieu, his ties and closeness to the rulers, his prestige at court, and his contributions to the literary culture of the period are examined. In conclusion, this study delineates his position within the literary and political spheres and offers a comprehensive framework for understanding the reciprocal relationship he established with the intellectual environment of his time.