BATI BASINI VE OSMANLI DEVLET YÖNETİMİNİN AFGAN EMİRİ ABDURRAHMAN HAN'A BAKIŞI (1880-1901)

Abstract

Afganistan stratejik olarak bulunduğu konum itibarı ile tarihsel süreçte birçok topluluğun yerleşimyerlerinden biri olmuştur. Bölgenin bu yapısı ve ticari olarak güçlü bir potansiyele sahip olması içeride zenginbir kabile yapısının oluşmasına da zemin hazırlamıştır. Dünya siyaseti ve ticaretinin iki önemli aktörü olanİngiltere ile Rusya gibi devletler de Hindistan ve Orta Asya politikalarına paralel olarak Afganistan siyasetiyleyakından ilgilenmişlerdir. Bu ilgi 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren daha da artmıştır. İngiliz-Afgan savaşlarıve Afganistan'daki taht mücadeleleri nedeni ile Afganistan, İngiliz ve Amerikan basını başta olmak üzere batıbasının fazlasıyla gündemine girmiştir. Osmanlı Devleti ise Hindistan ve çevresindeki Müslümanların haklarınıgözettiğinden, Afganistan'daki gelişmeleri yakından takip etmiştir. Böyle bir ortamda 1880 yılında tahta geçenve modern bir Afganistan meydana getirmeyi amaçlayan Emir Abdurrahman Han ülke içinde ve dışındauyguladığı politikalarla adından sıkça bahsettiren bir hükümdar olacaktır. Bu çalışmada 1880-1901 yıllarıarasında Afganistan'da iktidarda bulunan Afgan Emir'i Abdurrahman Han'ın İngiliz ve Rus baskısı altında siyasipolitikalarının batı basınına yansımaları üzerinde durulacak ve batı basını ile Osmanlı Devlet yönetimikademesinde Abdurrahman Han'ın nasıl bir hükümdar algısı oluşturduğu anlatılacaktır. Afghanistan has been one of the settlements of many communities in the historical process due to itsstrategic location. This structure and commercially strong potential of the region has also laid the ground for theformation of a rich tribal structure. Two important actors of world politics and trade, such as Britain and Russiawere closely interested in the politics of Afghanistan in parallel with their policies of India and Central Asia. Thisinterest increased further beginning from the second half of the 19th century. Because of the British-Afghanwars and the struggles for the throne in the country, Afghanistan has been on the agenda of the western press,especially the British and American press. Ottoman state also closely followed the developments in Afghanistan,as it protected the rights of Muslims in India and its surroundings. Ameer Abdurrahman Khan, who took thethrone in 1880 and aimed to create a modern Afghanistan, will be a monarch who made his name mentionedwith his policies in and out of the country. This study will focus on the reflections of the political policies of theAfghan Ameer Abdurrahman Khan, who was in power in Afghanistan between 1880-1901 under the pressureof British and Russian, to the western press, and elaborate on Abdurrahman Khan formed a perception of themonarch on the western press and in the Ottoman government.