Hamdi Mustafa'nın Efrad-ı Şahaneye Mahsus İlmihal adlı eserinin transkripti ve değerlendirmesi

Abstract

Son dönem Osmanlı askerî yapılanmasında ortaya çıkan gelişmeler, bu dünyadaki dini ilimlerin yazılı edebiyatını da etkilemiştir. Alanın ihtiyacına yönelik askerî personelden olmak üzere pek çok kişi ihtiyaçlara yönelik kitaplar kaleme almışlardır. Bu doğrultuda ortaya çıkan ve fıkıh edebiyatının bir ürünü olan ilmihaller dönemde pek çok neşri yapılan bir konu alanıdır. Kendisi de askerî bir personel olan Hamdi Mustafa'da mezkûr alandaki ihtiyaçları görmüş, 1324 tarihinde Efrad-ı Şahaneye Mahsus İlmihal adlı kitabı neşredilmiştir. Bu araştırmada hem Hamdi Mustafa tarafından kaleme alınan bu eserin transkripti yapılacak hem de askere yönelik yapılan çalışmalar ile karşılaştırmalar yapılarak değerlendirmelerde bulunulacaktır. Hamdi Mustafa [Mirgünlü], çeşitli ilmihal ve fıkıh kitaplarıyla tanınmıştır. Bu eserleri genellikle dini eğitim ve öğretim için kullanılmıştır. Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemindeki İslamî eğitimin önemli figürlerinden biri olarak kabul edilmekte olup, askeri kariyere sahip biri olarak tanınmıştır. Bu nedenle askeri eğitim ve uygulamalarla ilgili çalışmalarıyla bilinmektedir. Hamdi Mustafa Mirgünlü, "Efradı Şahaneye Mahsus İlmihal Kitabı" adlı eseriyle de bilinmekle birlikte mezkûr eser dönemin İslam hukuku anlayışını yansıtmaktadır. Ayrıca kendisinin askeri bir arka planı da olması nedeniyle, kitabın düzeni ve sunumu, askeri disiplin ve organizasyon prensiplerine uygun olarak hazırlanmıştır. Askeriyedeki ilmihal kitapları, askeri personelin dini bilgilerini artırmayı, ahlaki ve etik değerleri pekiştirmeyi ve günlük ibadetleri düzenlemeyi amaçlayan önemli kaynaklardır. Bunun yanı sıra dini kurallar ve öğretiler, askeri personelin doğru ve dürüst bir şekilde görevlerini yerine getirmelerine yardımcı olur. Ayrıca askerlik, zorlu, stresli ve ciddiyet gerektiren bir meslektir. Bu hususta ilmihal kitapları, askerlere manevi destek ve huzur sağlar. Dini bilgiler ve dualar da zorlu koşullarda moral ve motivasyon kaynağı olur. Askeriyede düzen ve disiplin de oldukça önemlidir. İlmihal kitapları, dini ibadetlerin düzenli ve disiplinli bir şekilde yerine getirilmesine yardımcı olur, bu da askeri disiplini destekler. Çeşitli din ve kültürlerden gelen askerler arasında ortak bir dini anlayış ve uygulama sağlamak, toplumsal uyumu teşvik eder. İlmihal kitapları, bu ortak paydaları oluşturarak birliği güçlendirir. Askeriyede ilmihal kitaplarının kullanımı, askeri personelin dini ve manevi ihtiyaçlarını karşılamanın yanı sıra, askeriyedeki genel düzeni ve disiplini desteklemekte önemli bir rol oynar.The developments in the late Ottoman military organization also affected the written literature of religious sciences in this world. Many people, including military personnel, wrote books to meet the needs of the field. The ilmihals, which emerged in this direction and were a product of fiqh literature, were a subject area that saw many editions in the period. Hamdi Mustafa, himself a military personnel, saw the needs in the aforementioned field and published his book titled Efrad-ı Şahaneye Mahsus İlmihal in 1324. In this study, both the transcript of this work written by Hamdi Mustafa will be made and evaluations will be made by making comparisons with the works written for the military. Hamdi Mustafa [Mirgünlü] was known for his various books of ilmihal and fiqh. These works were generally used for religious education and training. He is considered to be one of the most important figures of Islamic education in the Ottoman and early Republican periods, and was known as a man with a military career. Therefore, he is known for his works on military education and practices. Hamdi Mustafa Mirgünlü is also known for his work titled "İlmihal Kitabı Mahsus İlmihal Mahsus for Efradı Şahaneye", which reflects the understanding of Islamic law of the period. Moreover, since he also had a military background, the layout and presentation of the book was prepared in accordance with the principles of military discipline and organization. Military catechism books are important resources that aim to increase the religious knowledge of military personnel, reinforce moral and ethical values, and organize daily worship.In addition, religious rules and teachings help military personnel to fulfill their duties in a correct and honest manner.Moreover, military service is a demanding, stressful and serious profession.In this regard, catechism books provide moral support and peace of mind to soldiers.Religious information and prayers are also a source of morale and motivation in difficult conditions. Order and discipline are also very important in the military.Catechism books help to fulfill religious worship in an orderly and disciplined manner, which in turn supports military discipline.Ensuring a common religious understanding and practice among soldiers from various religions and cultures promotes social cohesion.Catechism books strengthen unity by creating these common denominators.The use of catechism books in the military plays an important role in meeting the religious and spiritual needs of military personnel, as well as promoting general order and discipline in the military.