İslâm hukukuna göre çocuk hakları bağlamında sokak çocukları meselesinin değerlendirilmesi

Abstract

İslâm hukuku, çocuk haklarına büyük önem vermekte olup, çocukların fiziksel, duygusal ve manevî ihtiyaçlarının korunmasını esas almaktadır. İslâm hukukunda çocukların yaşam hakkı, eğitim hakkı, maddî-manevî bakımı, adalet ve hakkaniyet ilkesi çerçevesinde güvence altına alınmaktadır. Bu bağlamda İslâm hukuk sisteminde sokak çocukları gibi korunmaya muhtaç gruplar için toplumun ve devletin sorumlulukları vurgulamaktadır. İslâm'da çocukların yaşam hakkı, doğum öncesinden itibaren korunmaktadır. Çocukların eğitim alarak ahlâklı bireyler olarak yetiştirilmeleri temel bir görev olarak değerlendirilmektedir. Çocukların maddî ihtiyaçlarının karşılanması, sevgi ve şefkat gibi manevî desteklerin sağlanması ise ebeveynlerin temel sorumlulukları arasında yer almaktadır. Toplum ise çocuklar arasında herhangi bir ayrım yapmaksızın adaletle davranmayı bir ilke olarak benimsemektedir. Sokak çocukları, ekonomik ve sosyal nedenlerle aile desteğinden mahrum kalan bireyler olarak tanımlanmaktadır. İslâm hukuku, bu çocukların korunmasını yalnızca ailelerin değil, aynı zamanda toplumun ve devletin de görevi olarak kabul etmektedir. Devlet, sosyal adaleti sağlamakla birlikte sokak çocuklarının eğitimi, sağlığı ve barınması için gerekli önlemleri almakla yükümlü bulunmaktadır. Zekât ve sadaka gibi mali kaynaklar, bu çocukların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kullanılmaktadır. İslâm hukuku, sokak çocuklarının suistimal edilmesini yasaklamakta ve onların korunması, eğitimi ve rehabilitasyonu için sevgi temelli bir yaklaşımı teşvik etmektedir. Bu anlayış, çocukların sağlıklı bireyler olarak yetiştirilmeleri için toplumsal ve kurumsal düzeyde çaba gösterilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Anahtar Kelimeler: Çocuk hakları, İslâm hukuku, Sokak çocukları Bilim Alanı Kodu: 60403Islamic law places great importance on children's rights and prioritizes the protection of their physical, emotional, and spiritual needs. The right to life, the right to education, material and moral care, and the principle of justice are safeguarded within the framework of Islamic law. It emphasizes theresponsibilities of both society and the state towards vulnerable groups such asstreetchildren. In Islam, the right to life is protected from the prenatal stage. Providing education and raising children as morally up right individuals are regarded as fundamental duties. Meeting their material needs and providing love, compassion, and other forms of emotional support are among the primary responsibilities of parents. Society, on the other hand, is required to act withjustice and avoid any form of discrimination amongchildren. Street children are defined as individuals who are deprived of family support due to economic and social reasons. Islamic law considers the protection of these children not only a duty of their families but also a responsibility of society and the state. The state is obligated to ensure social justice and take necessary measures for the education, health and shelter of streetchildren. Financial resources such as zakat and sadaqaha reallocated to address the needs of these children. Islamic law prohibits the exploitation of streetchildren and encourages alove-based approach to their protection, education, and rehabilitation. This perspective highlights the necessity of efforts at both societal and institutional levels to ensure that children are raised as healthy individuals. Keywords: Children's rights, Islamic law, Street children Scientific Field Code: 60403