Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık becerileri ile yapay zekâ kaygıları ve yapay zeka farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zekâ farkındalıkları ve yapay zekâ kaygıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde, nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında devlet okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Veriler, kişisel bilgi formu ile birlikte Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Yapay Zekâ Farkındalık Ölçeği ve Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zekâ farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer yandan, dijital okuryazarlık ile yapay zekâ kaygısı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Regresyon analizleri, dijital okuryazarlığın yapay zekâ kaygısının anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Ek olarak, cinsiyet, mesleki kıdem ve günlük internet kullanım süresi gibi değişkenlerin bazı alt boyutlarda anlamlı farklılıklara neden olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, sınıf öğretmenlerinin dijital yeterliliklerinin artırılmasının, yapay zekâya yönelik olumlu tutum ve farkındalık geliştirmelerine katkı sağlarken, kaygı düzeylerini azaltmada da etkili olabileceğini göstermektedir. Çalışma, eğitimde dijital dönüşümün sağlıklı biçimde sürdürülebilmesi için öğretmenlerin teknolojik okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan önemli sonuçlar sunmaktadır.

The purpose of this study is to examine the relationship between primary school teachers' levels of digital literacy, artificial intelligence (AI) awareness, and AI anxiety. The research was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research designs. The study group consists of primary school teachers working in public schools during the 2023–2024 academic year. Data were collected using a personal information form, the Digital Literacy Scale, the AI Awareness Scale, and the AI Anxiety Scale. The findings revealed a statistically significant positive correlation between teachers' digital literacy levels and their awareness of artificial intelligence. Conversely, a significant negative correlation was found between digital literacy and AI anxiety. Regression analyses indicated that digital literacy significantly predicts AI anxiety. Additionally, variables such as gender, professional seniority, and daily internet use were found to significantly affect some sub-dimensions. These findings demonstrate that enhancing teachers' digital competencies can contribute to developing more positive attitudes and greater awareness toward AI, while also reducing their anxiety. The study provides critical insights into the need to improve technological literacy among teachers to support an effective and sustainable digital transformation in education.