Psikiyatri Kliniğinde Yatarak Tedavi Gören Hastaların Bakım Gereksinimleri: Nitel Bir Çalışma

Abstract

Giriş: Psikiyatri kliniklerinde yatarak tedavi gören hastalar, hem fiziksel hem de psikososyal alanlarda çok boyutlu bakım gereksinimlerine sahiptir. Psikiyatrik bozuklukların karmaşıklığı, bakımın bireyselleştirilmesi ve aynı zamanda standartlaştırılması gerekliliği, bu gereksinimlerin doğru biçimde belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum, hemşirelik bakımının niteliği, hasta güvenliği ve bakım kalitesi açısından kritik önem taşımaktadır. Amaç: Bu araştırmanın amacı, psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi gören hastaların bakım gereksinimlerini, psikiyatri hemşirelerinin görüşlerine dayalı olarak incelemektir. Yöntem: Bu çalışma, nitel, tanımlayıcı bir araştırmadır. Araştırma, Nisan–Haziran 2025 tarihleri arasında, kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak psikiyatri kliniklerinde bakım verme deneyimi olan 20 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış form aracılığı ile toplanmıştır. Görüşmeler, Zoom üzerinden gerçekleştirilmiş, ses ve görüntü kaydı alınarak çözümlenmiştir. Görüşmeler, tematik analiz yöntemi ile, tümdengelimsel (dedüktif) bir yaklaşım doğrultusunda analiz edilmiş, kodlar MaxQDA programına aktarılmıştır. Araştırma, Nitel Araştırmaların Raporlanmasına İlişkin Konsolide Kriterler’ine göre raporlanmıştır. Bulgular: Katılımcı görüşleri doğrultusunda dört ana tema ve on altı alt tema belirlenmiştir. “Fizyolojik yaşam” temasında hijyen, uyku, beslenme, boşaltım, hareket ve vital bulgular öne çıkmıştır. “Güvenlik” temasında kendine/çevresine zarar verme riski ve ilaç güvenliği; “psikososyal destek” temasında psikoterapötik müdahaleler, emosyonel destek, aile iş birliği ve iletişim; “tedavi süreci ve uyum” temasında ise tedaviye uyum, psiko-eğitim, taburculuk ve rol performansı yer almıştır. Ayrıca, hemşireler bakım gereksinimlerini belirlemede gözlem, görüşme, ilk değerlendirme ve multidisipliner vizitleri temel yöntemler olarak belirtmiş; bakımın iyileştirilmesine yönelik eğitim, standart protokoller, rehabilitasyon hizmetleri ve ekip iş birliğinin önemini vurgulamıştır. Sonuç: Araştırma, psikiyatri hemşireliğinde bakım gereksinimlerinin çok boyutlu olduğunu ve bütüncül yaklaşımların zorunluluğunu ortaya koymuştur. Bulgular, hasta merkezli bakımın güçlendirilmesi, multidisipliner iş birliği ve kanıta dayalı hemşirelik uygulamalarının önemini vurgulamaktadır. Gelecek araştırmalarda hasta ve hasta yakınlarının bakış açılarının da değerlendirilmesi önerilir.