1923-1950 Dönemi Türkiye'sinde İmar Çalışmaları ve Konut Üretimi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilan edildiği 1923'ten 1950 yılına kadar olan dönemdeki imar çalışmalarını ve konut üretim yöntemlerini incelemektedir. Yeni kurulan Türkiye için özellikle İstanbul'dan Ankara'ya başkentin taşınması, ülkenin imarı açısından önemli bir adımdır. Aynı zamanda, incelenen dönem içerisinde hem ülke genelinde hem de Ankara'da önemli bir konut açığı bulunmaktadır. Devlet bir yandan Ankara'nın imarına odaklanırken diğer yandan savaş sonrasında kaybedilen konut stokunu yenilemeye ve göçlerle ortaya çıkan konut açığını kapatmaya çalışmak amacıyla konut politikalarını tasarlamaktadır. Bu bağlamda oluşturulan politikalar, Osmanlı'dan miras kalan devlet kurumlarını yeniden düzenlemeye, ihtiyaç duyulan yeni kurumları oluşturmaya ve belediyecilik sistemini dönüştürmeye odaklanmıştır. Çalışma, dönemin Türkiye'sindeki imar çalışmalarını ve konut üretimini sistematik bir şekilde belgelemeyi ve analiz etmeyi ve buna bağlı olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 1950 dönemine kadar şehirleşme ve konut politikalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda tarihsel betimleyici bir değerlendirme ile incelenen tarih aralığında Türkiye'deki genel imar ve konut politikalarını belirlemek için resmi belgeler üzerinden analiz yapılarak, Ankara'nın başkent olması ve bu sürecin imar çalışmalarına etkisi detaylı bir şekilde incelenmiştir. İmar planları ve konut üretiminin mekânsal analizi yapılırken, Ankara'nın imar sürecindeki haritalar ve planlar incelenerek, konut üretiminin coğrafi dağılımı toplu konut projeleri ile açıklanmaya çalışılmıştır.

This study examines urban planning efforts and housing production methods during the period from the establishment of the Republic of Türkiye in 1923 to 1950. The relocation of the capital from Istanbul to Ankara, particularly notable for the newly established Türkiye, represents a significant step in the country's urban development. Additionally, there was a significant housing shortage both nationwide and in Ankara during the period under examination. While focusing on the urban development of Ankara, the government also aimed to design housing policies to replenish the housing stock lost during the post-war period and address the housing shortage resulting from migration. The formulated policies in this context were geared towards restructuring state institutions inherited from the Ottoman era, establishing new institutions as needed, and transforming the municipal governance system. This study aims to systematically document and analyze urban development efforts and housing production in Türkiye during the specified period and, consequently, elucidate urbanization and housing policies from the establishment of the Republic of Türkiye to the 1950 period. In this regard, an analysis based on official documents was conducted to identify general urban and housing policies in Türkiye during the examined historical interval through a historical descriptive evaluation. Furthermore, the impact of Ankara becoming the capital and its effects on urban development efforts were meticulously examined. Spatial analysis of urban plans and housing production involved examining maps and plans concerning Ankara's urban development process, while the geographical distribution of housing production was elucidated through mass housing projects.