Türkiye’de 2017-2024 yılları arasında fen eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin konu yönelimi ve yöntemsel analizi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, 2017-2024 yılları arasında Türkiye’de fen eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin konu yönelimini belirlemek ve yöntemsel analizini gerçekleştirmektir. Bu amaç doğrultusunda 2017-2024 yılları arasında yapılan tezlere ait tez türü, tez yılı, tezin yapıldığı üniversite, tez danışman ünvanı, tez konusu, örneklem türü, araştırma yöntemi, araştırma modeli, veri toplama araçları ve veri analiz yöntemlerine yönelik veriler sistematik olarak incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi içerisinde yer alan doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında tam sürümüne ulaşılan 1852 lisansüstü tez ayrı ayrı ele alınarak bu tezlere içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Tezlere ait veriler “Tez Sınıflama Formu” ve “Tez Tarama Formu” kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda, 2017-2024 yılları arasında en fazla 2019 yılında, en çok Gazi, Konya Necmettin Erbakan, Fırat, Kastamonu ve Marmara Üniversitesi’nde tez yapıldığı görülmektedir. Tezlerde en çok profesör doktor akademisyenlerin danışmanlık yaptığı, en fazla öğretim yaklaşım/ yöntem/ strateji ve teknikleri, sınav/kitap/kurum analizi, STEM, öğretim programı ve çevre eğitimi çalışıldığı görülmektedir. Tezlerde en fazla; örneklem olarak öğretmenler, araştırma yöntemi olarak nitel araştırma, araştırma deseni olarak deneysel ve tarama deseni, veri toplama aracı olarak ölçek, görüşme ve test, veri analiz türü olarak betimsel analiz, içerik analizi ve t-testi kullanıldığı anlaşılmaktadır. 2017-2024 ve 1990-2017 yılları arasında yapılan lisansüstü tezlere ait veriler arasında betimsel bilgiler, çalışılan konu ve yöntemsel açıdan farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Lisansüstü tezlerde belirlenen çalışma konusu ve yöntemsel özelliklerin nasıl belirlendiğine yönelik derinlemesine bir çalışma yapılabileceği ve akademisyenlerin görüşleri alınarak YÖK bünyesinde ulusal bir lisansüstü tez şablonu oluşturulabileceği önerilmektedir.