Tarih ders kitaplarında kadın hatıratlarının kullanılması

Abstract

Türkiye'de tarih öğretiminde yaşanan gelişmeler sayesinde kadın tarihi, ders kitaplarında kısmen yer almaya başlamıştır. Kadınların kendi duygu ve düşüncelerinin ürünü olan eserlerin ders kitaplarında kullanılması bu sürece önemli katkılar sağlayacaktır. Bu çalışma tarama modeli ile gerçekleştirilmiş olup veriler literatür taraması ile elde edilmiştir. Bu çalışma için iki yönlü literatür taraması yapılmıştır. Öncelikle Türk kadınlarının yazdığı hatıratlar araştırılmıştır. İkinci olarak kadın hatıratlarının tarih derslerinde kullanılmasına ilişkin literatür gözden geçirilmiştir. Kadın hatıratlarının ders kitaplarındaki hangi olay ve olgulara ışık tuttuğu dikkate alınarak, hatıratlar içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Hatıratların tarihsel döküman olarak ortaya koyduğu güçlükler sorgulanmıştır. Kadın hatıratlarının, kadın tarihinin tarih ders kitaplarına entegresyonunda önemli bir araç olacağı öngörülmektedir. Kadın hatıratlarını halihazırdaki tarih müfredatları üzerinden kullanmak ve ders kitaplarına dahil etmek mümkündür. Yakın dönem kadın hatıratlarının pekçok konuya ışık tutacak bilgileri içerdiği dikkate alınacak olursa, özellikle Osmanlı Tarihi ve TC. İnkılap Tarihi derslerinde kullanılması kolay olacaktır. Hatıratlardan elde edilen bilgiler, erkeklere ait hatıratlarla ve diğer kaynaklarla - döneme ait mektup, fotoğraf gibi- birlikte kullanılarak, öğrenciye karşılaştırılmalı sunulmalıdır. Kadın hatıratlarının ders kitaplarına entegrasyonu için diğer metot ise birincil kaynaklar ile tarih eğitimidir. Bu ise tarih öğretiminin amaçları konusunda bazı değişiklikleri zorunlu kılmaktadır.

Thanks to the developments in the history teaching in Turkey, women's history has started to take place partly in history textbooks. The use of works written by women with their own thoughts and feelings in history textbooks will make an important contribution to this process. This qualitative research was conducted in twoway literature. Firstly, it was focused on the memories written by Turkish women. Secondly, it was reviewed the literature about the use of women's memories in history teaching. It was used content analysis method in order to find out the historical events and facts in women memoirs. It was discussed the challenges of memoirs as historical sources. It is foreseen that women's memoirs are important tools for integrating women's history into the history textbooks. The use of women's memoirs through current history curricula and to include them into the history textbooks is possible. The information obtained from the memoirs should be used by comparing with the other sources such as, letters, photographs, diaries, memoirs written by men. Another method for integration of women's memoirs is the history teaching with primary sources. Iin this case, the aims of history teaching should be reviewed.