Omaha Sistemi Kullanılarak Bir Lisede Çevresel Güvenlik Değerlendirmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma, Omaha Sistem Sınıflandırma Şeması kullanılarak bir lisede çevresel güvenlikle ilişkili risk örüntülerini, son sınıf hemşirelik öğrencileri ve öğretmenlerin bakış açısıyla belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma, Ocak–Haziran 2025 tarihleri arasında Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölgesi’nde bulunan bir devlet Anadolu lisesinde yürütülmüştür. Çalışma, veri toplama sürecinde ilde aktif olarak görev yapan tek okul hemşiresinin bu kurumda bulunması nedeniyle söz konusu okulda gerçekleştirilmiştir. Kurum içinde tam sayım yaklaşımı benimsenmiştir. Analitik örneklem 13 öğretmen ve 68 son sınıf hemşirelik öğrencisinden oluşan toplam 81 katılımcıyı kapsamaktadır. Veriler, Omaha Sisteminin Problem Sınıflandırma Şeması (PCS) kullanılarak toplanmıştır. Çevresel güvenlikle ilişkili sorunlar Çevre alanı kapsamında sınıflandırılmıştır. Alt gruplar arasındaki sayı dengesizliği ve ki-kare varsayımlarının sağlanamaması nedeniyle analizler tanımlayıcı istatistiklerle sınırlandırılmıştır. Bulgular: Sanitasyon yetersizlikleri, enfeksiyöz kontaminant varlığı, ısıtma ve soğutma sistemlerindeki eksiklikler, güvensiz fiziksel yapılar, aşırı kalabalık alanlar, trafik riskleri ve çevresel güvenlik tehditleri en sık tanımlanan risk alanları olmuştur. Bulgular, aynı kurumsal ortamda çevresel güvenlik risklerinin çok boyutlu ve yapısal nitelikte olduğunu göstermektedir. Sonuç: Omaha Sisteminin Problem Sınıflandırma Şeması kullanılarak gerçekleştirilen değerlendirme, okul temelli çevresel güvenlik risklerinin standartlaştırılmış biçimde belgelenmesine olanak sağlamıştır. Yapılandırılmış sınıflandırma çerçevelerinin okul sağlığı uygulamalarına entegrasyonu, kurumsal düzeyde çevresel risk izleme ve planlamayı güçlendirebilir. Farklı okul türlerini kapsayan çok merkezli çalışmalar, bu yaklaşımın daha geniş bağlamlarda uygulanabilirliğini değerlendirmek açısından gereklidir.