YAŞAYAN İNSAN HAZİNESİ BAĞLAMINDA BARTIN’DA MAKET USTASI AHMET GÜLDÜR

Abstract

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO), İkinciDünya Savaşı’ndan sonra küreselleşme ve popüler kültür karşısında yok olmatehlikesiyle karşı karşıya kalan kültürleri korumak, onları gelecek nesillereaktarmak ve yaşatmak için bir dizi önlem alıp program geliştirdi. 1989yılındaki tavsiye kararı doğrultusunda Güney Kore’nin usta insanlara dikkatçekmesiyle yaşayan insan hazineleri sistemi ortaya çıktı. Usta kişi ifadesisomut olmayan kültürel miras unsurlarını yaratan, bilgi ve becerisi yüksekinsanları tanımlamaktadır. Böylelikle somut olmayan kültürel mirasınüreticisi olan usta kişiler merkeze alınarak korundu. Türkiye’de 2008yılından günümüze âşık, karagöz, çini, keçe, kispet gibi çeşitli gelenekselmeslek ve sanat dallarından yetkinliği ispatlanmış otuz kişi Yaşayan İnsanHazinesi Ulusal Listesi’ne girmiştir. Bartın’da ağaç maket ev yapımı sanatınıicra eden Ahmet Güldür, mesleğini yaklaşık yirmi yıldır sürdürmektedir.Geleneksel bilgi ve tecrübesini çıraklarına aktarmaktadır. Maket evleriylekent belleğinin korunması ve aktarılmasına da katkı sunmaktadır. Bumakalede Bartın’da ağaç maket ustası Ahmet Güldür’ün hayatı ve sanatıyaşayan insan hazineleri bağlamında değerlendirilmiş ve ulusal envanteregirmesi için bütün şartları sağladığı tespit edilmiştir.