Fârisî’nin Ravza-i Alî Adlı eserindeki tarih manzumeleri

Abstract

Matematikle dil estetiğinin harmanlandığı bir tür olan tarih manzumeleri, bilindiği gibi klasik edebiyat içerisinde hem sosyal hayatla bağlarının kuvvetli olması hem de sosyal hayatın bazı yönlerine ışık tutması bakımından önemli bir yere sahiptir. Birçok disiplinin ilgi alanına girebilecek özellikler taşıyan bu manzumeler, yazıldığı dönemin sanat ve estetik anlayışına dair ipuçları da barındırırlar. Şairlerin tarih düşürdüğü olaylardan biri de 1715’teki Mora’nın fethidir. Fârisî de hem bu fethin tarihini kaydetmek hem de Şehid Ali Paşa’yı övmek için Ravza-i Alî adlı eserini kaleme almış ve bu eserinde çok sayıda tarih manzumesine yer vermiştir. Edirneli Ispanakçı İsmail Paşa’nın oğlu olan Fârisî hakkında, kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Fârisî’nin eserinden, babası ölene kadar onun yanında görev yaptığı ve İnebahtı, Temeşvar, Eflak ve Boğdan’da bulunduğu anlaşılmaktadır. Şimdilik bilinen tek eseri Ravza-i Alî’dir. Fârisî, eserinde yer alan 23 tarih manzumesiyle Şehid Ali Paşa’nın veziriazamlık yaptığı 1713-1716 yılları arasındaki olaylara ışık tutmuştur. Bu çalışmada önce Fârisî ve eseri hakkında bilgi verilmiş, ardından Ravza-i Alî’deki tarih manzumeleri ele alınmıştır. Bu tarih manzumeleri, şekil ve muhteva yönünden incelenmiş ve manzumelerin transkripsiyonlu metni okuyucuların istifadesine sunulmuştur.