‘Su sorunu’ ve Türkiye'nin tatlısu potansiyeli çerçevesinde Türkiye’nin sınır aşan sularının stratejik, etik ve hukuki boyutlarının değerlendirilmesi

Abstract

İnsanoğlu için olduğu kadar diğer canlılar, ekosistemler ve yaşam alanları için de var olma ve varlığını devam ettirme açısından değeri tartışılamaz bir kaynak olan su, tarihin her döneminde canlılarıkendisine çekmiştir. Nüfus artışı ve artan nüfusun temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla tarım faaliyetlerinin genişlemesi ve sanayi devrimiyle birlikte suya olan ihtiyaç tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar artmıştır. Kıt olan tatlı su kaynaklarıtüketim ve kirlilik baskısı sonucu ciddi sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Günümüzde küresel ısınmanın tüm çevresel unsurlar üzerinde oluşturduğu risk ve tehlikelerin tatlı su kaynakları açısından da oldukça yüksek olduğu görülmüştür. İnsanoğlu için vazgeçilemez olan bu kaynak artan nüfus ve değişen kullanım alışkanlıklarının baskıyla tehdit altındadır. Ülkemizin bulunduğu bölge, genellikle su fakiri ülkelerden oluşmaktadır. Özellikle su fakiri olan Ortadoğu coğrafyasında yer alan ülkelerin tatlı su kaynakları konusunda maruz kaldığı tehlike ciddi boyutlardadır. Kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı bakımından su azlığı yaşayan bir ülke konumunda olsa da Türkiye’nin insaniyet, hakkaniyet ve uluslararası hukuk açısından birtakım yükümlülükleribulunmaktadır. Ayrıca su kaynaklarının bölge için stratejik bir öneme haiz olması da konuya yaklaşım şeklini etkileyen faktörlerdendir. Ancak bölge ülkeleri tarafından Türkiye’nin su zengini olduğu tezine dayanılarak oluşturulan baskıların ve gündeme getirilen diğer konuların çeşitli yönleri bu çalışmada incelenecektir. Bu kapsamda Türkiye’nin ve bölge ülkelerinin su potansiyeli, ihtiyacı, politikası ve stratejisi değerlendirilecektir. Tüm canlıların temel ihtiyacı olan suyun Türkiye ve bölge ülkeleri içinstratejik bir silah ve tehdit unsuruna dönüşmesinin ortaya çıkaracağı olumsuzluklar irdelenecektir.