Yeniden Çevrimlerde Toplumsal Cinsiyet Odaklı Değişiklikler: The Split ve Evlilik Hakkında Her Şey

Abstract

Bu çalışma, yeniden çevrim olgusunu Çeviribilim bağlamında ve onun iki önemli alt alanı olan görsel-işitsel çeviri (GİÇ) ve feminist çeviribilim kesişiminde ele almakta ve özellikle The Split dizisinin Evlilik Hakkında Her Şey adlı Türkçe yeniden çevrimine odaklanmaktadır. Çalışmada, kaynak ile yeniden çevrim ürünleri karşılaştırılarak toplumsal cinsiyet perspektifinden incelenmektedir. Çalışma, çevirinin yalnızca kelimelerin bir dilden diğerine aktarılmasından ibaret olmadığını, bunun yanı sıra üreticilerin kullanabileceği çok sayıda çeviri yaklaşımı, gerçekliği ve mekânı bulunduğunu vurgulamaktadır. Dolayısıyla, görsel-işitsel ürünlere artan ilgiyle birlikte, izleyici taleplerine ve tercihlerine hitap etmek için yeni içerik ve yapım teknikleri kullanılmaktadır. Yeniden çevrimler, televizyonun en yaygın izleme platformlarından biri olduğu Türkiye de dâhil olmak üzere birçok ülkede görsel-işitsel içeriğin çevrilmesi ve aktarılması için popüler yöntem haline gelmiştir. Yeniden çevrimler temel olarak başka bir kültür tarafından üretilen görsel-işitsel içeriğin erek tüketicilerin tercihlerine ve kültürel değerlerine uyarlanarak yeni bir izleyici kitlesi için yeniden çekilmesi ve sunulmasıdır. Günümüzde Türkiye çok sayıda yeniden çevrim içerik üreten ülkelerden biri haline gelmiştir. Yeniden çevrimlerin Türk kültürünün izleme alışkanlıkları içinde görsel-işitsel ürünlerin büyük bir bölümünü oluşturduğu düşünüldüğünde, bu alışkanlıkların bu tür görsel-işitsel ürünler tarafından nasıl şekillendirilebileceği sorusu ortaya çıkmaktadır. Toplumsal cinsiyet çalışmaları, GİÇ ve yeniden çevrimler de dâhil olmak üzere Çeviribilim perspektifinden ve yaklaşımlarından yararlanan bu karşılaştırmalı incelemede söz konusu diziler çalışılırken, yeniden çevrim Evlilik Hakkında Her Şey dizisinin toplumsal cinsiyet meselelerinin, özellikle de kadınlarla ilgili olanların temsilinde önemli değişikliklerle üretildiği belirtilebilir. Çalışmanın yönteminde Katerina Perdikaki'nin (2017) film uyarlamalarını göstergelerarası çeviri olarak inceleyen modeli benimsenecektir. Sonuç bölümünde, Türk kültürüne ait yeniden çevrim dizilerindeki toplumsal cinsiyet temelli değişimler ve bu değişimlerin olası nedenleri sunulacaktır. Böylece, incelenen iki kültür arasında toplumsal cinsiyet konularına ilişkin kültürel bakış açılarındaki farklılık vurgulanarak popüler bir yeniden çevrimden örneklerle bu konuların nasıl ele alındığına dair son eğilimler gösterilecektir.