Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı'nın adaya çıkışının Türk romanına yansımaları

Abstract

Osmanlı Devleti tarafından 1571’de fethedilen Kıbrıs’ta bu tarihle beraber Türk varlığı başlamıştır. Devletin 19. yüzyılda zayıflaması üç yüz yıllık egemenliğin ardından Kıbrıs’a da yansımış ve 1878’de adada önce geçici, sonra kalıcı olarak İngiliz egemenliği başlamıştır. Bu açıdan 1878 tarihi Kıbrıs Türkleri açısından önemli bir kırılma noktasıdır. 1878’den sonra Kıbrıs Türklerinin anavatandan farklı tarihî deneyimler yaşamasının sonucunda adada gelişen edebiyat da Türkiye’dekinden farklılaşmıştır. Bu farklılaşma özellikle içerik açısından karşımıza çıkmaktadır. Kıbrıs Türk edebiyatında tarihî yaşanmışlığın bir neticesi olarak Kıbrıs meselesi daha yoğun bir şekilde işlenmiştir. Bu doğrultuda özellikle Kıbrıslı akademisyenler tarafından Kıbrıs Türk romanı üzerine nitelik ve nicelik açısından önemli çalışmalar yapıldığı görülmektedir. Buna karşın Kıbrıs meselesinin Türkiye’de gelişen Türk romanına yansıması ise Kıbrıs Türk romanıyla kıyasladığımızda daha azdır. Bununla koşut olarak bu konuda yapılan çalışmaların da yeterli ölçüde olmadığı görülmektedir. Bu bağlamda makalemizde Kıbrıs Türk tarihi açısından önemli bir olay olan Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı’nın adaya çıkışının Türkiyeli yazarlar tarafından yazılan romanlara nasıl yansıdığını ortaya koymaya çalışacağız. Alayın adaya çıktığı 1960’tan 2015 yılına kadarki süreçte Alev Alatlı, Mustafa Necati Sepetçioğlu ve Mustafa Mutlu İbili olmak üzere üç Türkiyeli yazarın beş romanında Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı’na da yer verdiğini tespit ettik. Çalışmamızda alayın kuruluşu ve adaya çıkışı hakkında tarihî bilgiler verdikten sonra yazarların bu önemli olayı eserlerinde nasıl ele aldıklarını irdeleyeceğiz.

The Turkish presence on Cyprus commenced in 1571 when the Ottoman Empire conquered the island. The decline of the Empire in the 19th century had an impact on Cyprus following a three-century rule and the British began to rule the island in 1878 first on a temporary basis, making it permanent later on. From this standpoint, 1878 is a major breaking point for the Turkish Cypriots. The literature developed on the island after 1878 as a result of some historic developments experienced by the Turkish Cypriots independently of the homeland. This difference manifests itself in the form of content in particular. The Cyprus issue has been addressed more intensively in the literature of the Turkish Cypriots as a consequence of their past experiences. To this end, the Cypriot academics have undertaken major studies in terms of quality and quantity, covering the Turkish Cypriot novel. However, the implications of the Cyprus issue on the Turkish novel developed in Turkey are limited compared to the Turkish Cypriot novel. In parallel, the number of studies over this theme is not sufficient. To this end, our paper is intended to put forth how The Cyprus Turkish Forces Regiment’s landing to the island, which is a significant event for the Turkish Cypriot history, has affected the novels written by the writers from Turkey. We have established that three novelists from Turkey namely Alev Alatlı, Mustafa Necati Sepetçioğlu, and Mustafa Mutlu İbili covered the The Cyprus Turkish Forces Regiment in five novels between 1960 when the regiment landed on the island and 2015. Offering a historical background on the foundation and landing of the regiment, the paper addresses how the aforementioned novelists tackle this significant issue in their works.