Büyükanneden Toruna: Yaşamboyu Öğrenme Sürecinde Değer Ve Beceri Aktarımı

Abstract

Büyük anne/büyükbaba–torun arasındaki etkileşim üçüncü kuşağa kültür aktarımını sağlarken diğer taraftan da yaşlılar için manevi bir doyum kaynağı olmaktadır. Ülkemizde her iki ebeveynin çalıştığı ailelerde okul öncesi eğitim çağına gelmemiş çocukların büyükanneleri tarafından bakılıp büyütülmesi son derece yaygındır. Anne-baba birinci derecede yakınına çocuğunu emanet ettiği için işine rahat gitmekte, büyük ebeveynler ise torunlarına fiziksel bakım yanında sevgi, hoşgörü, saygı, sorumluluk vb. değerleri aktarmaktadır. Bu çalışmada büyükannelerin okul öncesi dönemdeki torunlarına yaşam boyu öğrenme sürecinde büyüme ve yetişme sürecinde hangi değer ve becerileri aktardıkları, belirlenmeye çalışmıştır. Nitel araştırma deseninde yapılan çalışmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanan veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu araştırma sonucunda büyükannelerin torunlarına değer kazandırmak konusunda kendi deneyimlerinden yararlandıkları, bu süreçte sosyal öğrenme kuramı ile doğru orantılı olarak istendik davranışları pekiştirmek için öncelikle örnek davranış sergiledikleri belirlenmiştir. Ayrıca büyükanneler bu öğrenme sürecinin tek taraflı olmadığını, yaşları küçük de olsa çağın gereği olarak bilişim alanındaki yeni bilgileri torunları sayesinde öğrendiklerini vurgulamışlardır.