Ortaokul Türkçe Derslerinde Biyografi Türünün Kullanımı

Abstract

Türkçe ders kitapları, öğrencilerin çeşitli edebî türleri tanıyabileceği metinleri içerir. Bu edebîtürlerden biri de biyografidir. Bu araştırmanın amacı biyografi türünün ortaokul Türkçederslerindeki kullanım durumunu tespit etmektir. Doküman incelemesi ile gerçekleştirilençalışmanın örneklemini 7. ve 8. sınıftan beşer olmak üzere toplam 10 adet öğretmen kılavuz kitabıoluşturmuştur. Araştırmada biyografi türünün hem ders kitaplarındaki metinlerde hem de dersiçindeki etkinliklerde hangi sıklıklarda kullanıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Biyografi türündekimetinler ana ve yardımcı metinler şeklinde ele alınmış ve sınıf seviyelerine göre dağılımlarınabakılmıştır. Biyografi türünün kullanıldığı etkinlikler ise kişiye/kişilere yönelik ve türe yöneliketkinlikler olmak üzere iki başlıkta incelenmiş; kişiye/kişilere yönelik etkinlikler kendi içindearaştırmaya dayalı, bilgilendirmeye dayalı ve otobiyografi; türe yönelik etkinlikler ise araştırmayadayalı, bilgilendirmeye dayalı ve uygulamaya dayalı şeklinde alt başlıklara ayrılmıştır. Elde edilenbulgular tablo ve şekiller yardımıyla sunulmuş; bulguları desteklemek amacıyla etkinlikyönergelerine de yer verilmiştir. Araştırmada biyografi türündeki metinlere daha çok Millî Kültür veKişisel Gelişim temalarında yer verildiği belirlenmiştir. Biyografi metinlerinin yardımcı metin olarakkullanıldığı etkinlikler ise genelde noktalama işaretlerinin öğretimiyle ilgili etkinlikler olmuştur.Etkinliklerin ise büyük oranda kişilere yönelik etkinlikler olarak düzenlendiği, bu türden etkinliklerinde daha çok araştırmaya dayalı çalışmalardan oluştuğu tespit edilmiştir. Kişilere yönelik biyografietkinliklerinin isimleri veya özellikleri verilen kişiler üzerine hazırlandığı, etkinliklerde ise daha çokisimleri verilen belirli şahısların araştırıldığı ortaya çıkmıştır.