Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirmeye yönelik araştırmaların eğilimleri

Abstract

Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirmeye yönelik çalışmaların eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma modellerinden doküman analizi yönteminde yürütülmüştür. Konuyla ilgili 58 araştırma belirlenmiştir. Veri setine içerik analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda araştırmaların 27’sinin makale, 31’inin lisansüstü tezi olduğu, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme değerlendirmeye yönelik araştırmaların %91’inin 2015-2021 yılları arasında yapıldığı belirlenmiştir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme araştırmalarında ele alınan konular alternatif ölçme ve değerlendirme (f=20), ölçme ve değerlendirme aracı geliştirme (f=15), kur ve yeterlik sınavları (f=12) temalarında toplanmaktadır. Araştırma soruları çoğunlukla 1-5 arasındadır (f=31), alt problem sayısı en çok 33’tür. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi (f=19), nicel yöntemlerden betimsel tarama (f=8) sıklıkla kullanılmaktadır. Araştırmaların hedef kitlesinde / inceleme nesnesinde öğrenciler (f=25), öğreticiler (f=12), ders kitapları (f=10) ve öğrenci kompozisyonları (f=10) öne çıkmaktadır. En çok kullanılan veri toplama aracı görüşme formu (f=17) ve alternatif ölçme değerlendirme araçlarıdır (f=17), veri analiz yöntemi doküman analizidir (f=16). Araştırmalarda en sık başvurulan kuramsal dayanak Avrupa Dil Ölçütleri Çerçeve Metni’dir. Konu bakımından sınav geliştirmeye, yeterlik sınavı gibi genel amaçlı sınavları incelemeye, öğreticilerin ölçme değerlendirme yeterliklerini geliştirmeye; yöntem bakımından deneysel ve eylem araştırmalarına yönelim önerilmektedir.