Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Çevresel Etkisi: Bibliyometrik Bir Analiz

Abstract

Çevre ve sürdürülebilir kalkınma arasındaki ilişki, ekonomistler arasında büyük önem verilen ve ilgi gören bir konudur. Doğrudan yabancı yatırımların çevresel sonuçları hakkında yapılan çalışmalar da bu kapsamdadır. Bu sonuçlara dair farklı bakış açıları olmakla birlikte, kirlilik cenneti hipotezi ve kirlilik halesi hipotezi olmak üzere iki ana hipotez sıklıkla tartışılmaktadır. DYY'nin çevresel etkileri üzerine yapılan literatür, özellikle kirlilik cenneti hipotezi bağlamında DYY ve çevresel kalite arasındaki ilişkiye önemli ölçüde odaklanıldığını ortaya koymaktadır. Bu hipotezlerin dinamiklerini anlamak, politika yapıcılar ve ekonomistler için küresel çevre politikaları ve ekonomik faaliyetler arasındaki etkileşimi göz önünde bulundurarak sürdürülebilir kalkınmayı teşvik eden stratejiler geliştirmek açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmada WoS veri tabanında taranan 2001-2023 döneminde yayınlanmış konuyla ilgili 510 adet makale için bibliyometrik analiz uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, ilgili makalelerde en sık kullanılan anahtar kelimeler CO2 emisyonları, ekonomik büyüme, DYY ve yenilenebilir enerjidir. Shahbaz, M., Hao, Y., Acheampong, Ao., Paramati, Sr. ve Dong, K. gibi yazarlar konuyla ilgili en fazla makaleyi üretmiş olup, Çin makale çalışmalarında en fazla iş birliği yapılan ülke olmuştur. En çok atıf alan makaleler Çin, ABD ve Malezya'da üretilmiş olup, en çok atıf alan ilk üç makale Tamazian vd., 2009; Balsalobre-Lorente vd., 2018; ve Jalil ve Feridun, 2011'dir. Yeni ortaya çıkan temalar ise cdm (temiz kalkınma mekanizması) projeleri, ormansızlaşma, kalkınma yayılımları, salınım azaltma teknolojisi, karbon kaçağı, kulüp yakınlaşması, difüzyon şeklinde olduğu ortaya çıkmıştır.