Dilbilim ve evrensel dilbilgisi

Abstract

Dilbilim dünyada yüz yıla yakın bir süredir bağımsız bir araştırma alanı olarak kendine yer bulmasına rağmen Türkiye’de ancak yakın zamanda kısmen bir bilim dalı olarak kabul görmüştür. Genellikle filoloji ile karıştırılan veya onun bir alt dalı olarak görülen dilbilim ilk kez 1991 yılında Ankara Üniversitesi Dil-Tarih ve Coğrafya Fakültesinde Prof. Dr. Doğan Aksan’ın çabalarıyla ayrı bir bölüm olarak kurulmuştur. Şu anda ise Türkiye üniversitelerinde on dilbilim bölümü olmasına karşın bunların sadece altısı öğrenci almaktadır. Modern anlamda dilbilim çalışmalarının öncüleri arasında batıda 20. yüzyılın başlarında Fransa’da dilbilim dersleri veren ve modern dilbilimin kurucusu sayılan Ferdinand de Saussure, dünya dillerinin ilk sistematik biçimsel tipolojisini oluşturan Alexander von Humboldt ve günümüz dilbilim çalışmalarına yön veren Evrensel Dilbilgisi kuramının kurucusu Noam Chomsky sayılabilir. Türkiye’de ise dil devriminin öncülerinden Agop Dilaçar, modern dilbilimin ilk Türkçe kitaplarından Lenguistik Metodu’nu yazan Özcan Başkan ve yukarıda da bahsedildiği gibi ilk dilbilim bölümünün kurucusu Doğan Aksan sayılabilir