Kanuni Devrinde Vüzera Gölgesinde "Vakfa İlave Mülkün Satışı" Üzerine Bir Hukuki Tartışma: "Da'va-yı Asiyab"

Abstract

Mevkufatcı Muhammed Bey'in mirası 1550 yılı civarında vezir Haydar Paşa tarafından satın alınır. Mevkufatcı'nın çocukları babalarının mirasının vakıf olduğu­nu iddia ederek bu satış hakkında dava açarlar. 1551 yılında görülen davayı Haydar Paşa kazanır. Fakat Mevkufatcı'nın çocukları pes etmeyerek konuyu müfti (şeyhülis­lam) Ebu's-Su'ud Efendi'ye götürürler. Vezir-i azam Rüstem Paşa da davanın sonu­cu hakkında Kanuni Sultan Süleyman nezdinde girişimde bulunur. Sonuçta Kanuni davanın yeniden görülmesini emreder. Bu defa ise davayı Mevkufatcı'nın çocukları kazanır. İşte bu makalede "asiyab davası" olarak meşhur olan bu vaka, Osmanlı ulemasının merkezi iktidar ile ilişkileri açısından tahlil edilmektedir.Mevkufatcı Muhammed Bey's heritage is bought by the vizier Hay­dar Pasha around the year of 1550. Mevkufatcı's children, however, file a suit against Haydar Pasha, claiming that Mevkufatcı's heritage is a foundation (waqf). This case is won by Haydar Pasha in 1551. Mevkufatcı's children, however, consult to the müfti, Ebussuud Efendi, about this result. The Grand vizier, Rüstem Pasha also talks over this result with Sultan Süleyman the Magnificent. Sultan is an appellant for this case. This time, Mevkufatcı's children won it. In this study the experiences during this time known as the mili case is analyzed in terms of the relations of Ottoman scholars with the central government.