İyonlaşma Enerjisi Tanımına Kavramsal Yaklaşım

Abstract

Kimya kavramsal ağırlıklı ve soyut kavramları çok olan bir bilim dalıdır. Bu kavramların tanımı kavramların içeriğine uygun olarak yapılmalı ve tanımlarda kimya öğretimi de dikkate alınmalıdır. Kavramların sadece bilimsel olarak doğru olması yeterli değildir. Bu araştırmada, “iyonlaşma enerjisi” kavramı kimya öğretiminin amaçları açısından kavramsal olarak incelenmiş ve ders kitaplarında yer alan tanımlar bilimsel görüşü yansıtması ve anlaşılırlığı açısından değerlendirilmiştir. İyonlaşma enerjisini tanımlarken elektronu kopartılacak olan atomun ve bu atomdan kopartılacak olan elektronun konumun belirtilmesi önemlidir. Ancak basım dili İngilizce ve Türkçe olan ders kitaplarında iyonlaşma enerjisi tanımlanırken atomun konumu için “gaz halindeki bir atom” veya “gaz halindeki nötral bir atom”; elektronun konumu içinde “en dış kabuktaki elektron” veya “en gevşek bağlı elektron” ifadelerinin sıklıkla tercih edildiği belirlenmiştir. Ders kitaplarındaki bu tanımların IUPAC'ın tanımı ile uyumsuz olduğu görülmektedir.

Chemistry is a concept-based discipline with numerous abstract concepts. These concepts should be defined appropriately for their content and chemistry education should also be taken into consideration in definitions. Scientific correctness of the concepts is not sufficient. This study analyzes the concept of ionization energy in terms of the targets of chemistry education and evaluates the definitions in textbooks in terms of reflecting scientific opinion and comprehensibility. It is important to indicate the location of the atom from which the electron will be ejected and the electron to be ejected from this atom while defining ionization energy. However, it was observed that the expressions of “a gaseous atom” or “a neutral gaseous atom” were frequently used for the location of the atom and the expressions of “the valence shell electron” or “the loosest-bound electron” were frequently used for the location of electron in the textbooks printed in English or Turkish. These definitions in textbooks do not comply with the definition of the IUPAC.