Ergenler İçin Kısa Akıllı Telefon Stres Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Geçerlilik Çalışması

Abstract

Bu çalışma, Huang ve ark. (2022) tarafından geliştirilen Kısa Akıllı Telefon Stres Ölçeği'nin (SSSS) Türkçeye uyarlanmasını ve ergenler arasında psikometrik özelliklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Ölçek dörtlü Likert tipindedir ve dokuz maddeden oluşmaktadır. Günümüzde gençler arasında akıllı telefon kullanımının artmasıyla birlikte dijital etkileşim kaynaklı psikolojik stresi değerlendirebilecek kültürel olarak geçerli ölçme araçlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Araştırmanın örneklemi, yaşları 14 ile 17 arasında değişen 297 ortaokul ve lise öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara SSSS Türkçe formunun yanı sıra depresyon ve öznel iyi oluş ölçekleri de uygulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin özgün tek faktörlü yapısını desteklemiş ve model uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur ( ?²(25) = 53.77, ?²/df = 2.15, p < .001, GFI = .98, SRMR = .07, RMSEA = .06, AGFI = .93, and CFI = .95). Maddelerin faktör yükleri .34 ile .61 arasında değişmiş ve tamamı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlılığı yeterli düzeyde olup Cronbach alfa katsayısı .72 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin Türkçe formu puanlarının depresyonla pozitif ve öznel iyi oluşla negatif yönde ilişkili olması uyum geçerliği kanıtları olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, SSSS'nin Türkçe versiyonunun ergenlerde akıllı telefon kaynaklı stresi ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Ölçeğin kısa ve anlaşılır yapısı, ölçeği okul temelli ruh sağlığı taramaları, psikolojik araştırmalar ve dijital iyi oluş müdahaleleri için kullanışlı hale getirmektedir. Bu çalışma, dijital stres literatürüne kültürel açıdan uyarlanmış yeni bir ölçme aracı kazandırarak önemli bir katkı sunma potansiyeli taşımaktadır.

This study aimed to adapt the Short Smartphone Stress Scale (SSSS), which was developed by Huang et al. (2022), into Turkish and examine its psychometric properties among adolescents. The SSSS is a four-point Likert-type scale, consisting of nine items. With the increasing prevalence of smartphone use in youth populations, there is a growing need for culturally validated tools that can assess the psychological stress associated with digital engagement. The sample consisted of 297 secondary and high school students aged between 14 and 17, who completed the Turkish version of the SSSS along with measures of depression and subjective well-being. Confirmatory factor analysis (CFA) supported the original single-factor structure of the SSSS, with acceptable fit indices (?²(25) = 53.77, ?²/df = 2.15, p < .001, GFI = .98, SRMR = .07, RMSEA = .06, AGFI = .93, and CFI = .95). All item loadings were statistically significant, ranging from .34 to .61. The internal consistency of the scale was adequate (Cronbach's alpha = .72). Convergent validity of the Turkish SSSS was supported by significant positive correlation with depression and negative correlation with subjective well-being. The findings of the study suggest that the SSSS Turkish form is a valid and reliable instrument for evaluating smartphone-related stress in adolescents. Given its brevity and clarity, the scale can be used effectively in school-based mental health screenings, psychological research, and digital well-being interventions. The study contributes to the growing literature on adolescent digital stress by providing a culturally relevant measurement tool suitable for the Turkish context.