İsmailağa Cemaatinin Mürit Profili Üzerine Bazı Tespitler (1960-2012): İstanbul Örneğinde

Abstract

Cemaatler, dini gruplar veya tarikatlar, her ne kadar anayasal bakımdan rasyonel örgütlenmeler olarak kabul edilmese de, Türkiye'de toplumsal hayat üzerinde din-siyaset ilişkileri, inanç tutumları, kadın-aile ve benzeri sosyal hayatın temel konuları üzerinde belirleyici fikirler ve yaşam tarzları salgılayabilmekte ve toplumun dünya görüşünün inşasında etkin bir pozisyon elde edebilmektedirler. Bu bağlamda cemaatler, bireylerin dünya görüşlerinin biçimlenmesinde etkin bir sosyal olgu görünümündedir. Bu çalışmamızda; yukarıda bahsi geçen gerçekten hareketle XI. Yüzyıldan itibaren Anadolu'da kendilerine yaşam imkânı bulan Bektaşilik, Nakşibendilik, Halvetilik, Yesevilik ve Mevlevilik gibi tasavvuf cereyanlarının birer tezahürü olarak ortaya çıkmış olan cemaatlerin günümüz Türkiye'sinde varlığını devam ettiren örneklerinden biri olan Mahmud Ustaosmanoğlu önderliğindeki İsmailağa Cemaati konu edinilmiştir. Konu kapsamında ise bizzat cemaatin aktif müritlerine ulaşılarak, bu müritlerin daha önceden hazırlanmış 9 bölüm ve 70 sorudan oluşan bir anketin uygulanması ile cemaatin mürit profili ve bu profilden hareketle de cemaatin sosyal, kültürel ve dini yapısı hakkında 1960-2012 yıllarını kapsayacak şekilde tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır