Necip Asım Yazıksız’ın Türk Sayıları Hakkındaki Makalesi ve Türkçe Sayı Adları

Abstract

Eski Türk rakamları MS 8.yy’da ortaya çıkmış, özgün bir rakam sistemidir ve matematik tarihinin ihmal edilmiş konularındandır. Bunun en önemli sebebi Türk rakamlarının sembolleşmemiş olması ve yazılı kaynakların azlığıdır. Dolayısıyla aslında matematik tarihin bir alt dalı olan rakamların tarihsel olarak incelemesi görevi, eski Türk rakamları söz konusu olduğunda daha çok dil bilimcilere ve Türkologlara düşmüştür. Bu incelemelerden biri Türkoloji alanının öncüsü kabul edilen Necip Asım Yazıksız tarafından “Türk Sayıları Üzerine Bir Deneyiş” makalesinde yapılmıştır. Bu makalede Necip Asım sayılar için anlam ve köken bilimsel tahminlerde bulunmuştur. Günümüzde sayı adları ile ilgili yapılan çalışmalarda, sayı adları dilin temel varlıkları sayılır ve herhangi başka bir etimolojik kökenden türetilmedikleri kabul edilir. Dolayısıyla Necip Asım’ın tahminleri günümüz köken bilim sözlükleriyle uyuşmamaktadır. Ancak onun bu denemesini, henüz Türkçe’nin etimolojisiyle ilgili yeterli kaynak bulunmayan bir dönemde yazdığını göz önünde bulundurmak gerekir. Bu metninin Türkçe sayı adlarının anlam bilimsel kökenleri üzerine yazılmış ilk deneme olması, onu hem Türk matematik tarihi hem de dil tarihi açısından önemli kılmaktadır. Bu makale dahilinde Necip Asım Yazıksız’ın bu denemesi üzerinden matematik tarihi ve dil bilim tarihi arasında bir köprü oluşturmak ve ek olarak onun bahsetmediği diğer rakamlardan bahsetmek mümkün olmuştur.